Ümumdünya Gömrük Təşkilatı (WCO) tərəfindən nəşr olunan ‘Qeyri-qanuni Ticarət Hesabatı 2025’ sənədi, qlobal e-ticarət sektoru üçün ciddi bir təhlükəni gündəmə gətirib. Hesabata əsasən, qeyri-qanuni məhsulların transsərhəd daşınması getdikcə daha çox elektron ticarət, poçt, bağlama və ekspress kuryer şəbəkələri vasitəsilə həyata keçirilir. 170 gömrük administrasiyası tərəfindən bildirilən 163,850 hadisəyə əsaslanan hesabat, e-ticarətin qeyri-qanuni ticarət üçün əsas logistika kanalına çevrildiyini təsdiqləyir. Bu tendensiya, xüsusilə kiçik həcmli, yüksək dəyərli və saxta məhsulların sürətli çatdırılma infrastrukturu ilə asanlıqla sərhədləri keçməsi ilə xarakterizə olunur.
E-ticarət logistikasında yeni risklər
WCO-nun hesabatı, e-ticarət həcmlərinin pandemiya sonrası kəskin artımı ilə paralel olaraq nəzarət mexanizmlərinin yetərincə adaptasiya olunmadığını ortaya qoyur. Qeyri-qanuni ticarət şəbəkələri, onlayn marketplace-lərin anonimliyindən, sürətli çatdırılma xidmətlərinin yüksək axın həcmindən və bəzi ölkələrdə kiçik bağlamalar üçün tətbiq edilən aşağı gömrük rüsumlarından istifadə edərək fəaliyyətlərini genişləndirir. Xüsusilə saxta dərmanlar, elektronika məhsulları, dəbdəbəli malların surətləri və hətta nəsli kəsilməkdə olan növlərə aid məhsulların e-ticarət kanalları ilə daşınması halları artıb. Bu vəziyyət, qanuni e-ticarət platformaları üçün reputasiya riskləri yaradır və istehlakçı təhlükəsizliyini təhdid edir.
Sektor üçün tənzimləmə çağırışları
Hesabatın nəticələri, e-ticarət platformaları, logistika şirkətləri və gömrük orqanları arasında daha sıx əməkdaşlığın və məlumat mübadiləsinin vacibliyini vurğulayır. WCO, süni intellekt əsaslı risk analizi sistemlərinin, qabaqcıl skaninq texnologiyalarının və beynəlxalq məlumat paylaşımı protokollarının tətbiqini tövsiyə edir. Azərbaycanda da sürətlə inkişaf edən e-ticarət bazarı üçün bu qlobal tendensiya, yerli gömrük prosedurlarının modernləşdirilməsi və transsərhəd elektron ticarətə nəzarətin gücləndirilməsi ehtiyacını ön plana çıxarır. Bu həm də istehlakçıların onlayn alış-veriş zamanı daha diqqətli olması və etibarlı platformaları seçməsi zərurətini göstərir.
Mənbə: worldef.com
