Süni intellekt əsasında musiqi istehsal edən Suno şirkəti iki yeni məhkəmə davası ilə üzləşib. Davaları Elvis Preslinin hüquq sahibləri və Eminemin nəşriyyatçısı açıb. Şirkət sənətçiləri təqlid edən musiqi və mətnlər yaratmaqda ittiham olunur. Bu hadisə süni intellekt və müəllif hüquqları arasındakı gərginliyin yeni mərhələsini göstərir.
Generativ musiqi və müəllif hüquqları toqquşması
Suno istifadəçilərə mətn təsviri əsasında tam musiqili kompozisiyalar, o cümlədən vokal və instrumental hissələr yaratmağa imkan verir. Platformanın modelləri geniş musiqi arxivləri üzərində öyrədilib. Məhz bu öyrətmə prosesi hüquq sahiblərinin əsas narazılıq mənbəyidir: onlar iddia edirlər ki, sənətçilərin əsərləri icazəsiz şəkildə modelin təliminə cəlb olunub və nəticədə yaradılan məzmun orijinal ifaçıların üslubunu təqlid edir.
Eminemin nəşriyyatçısı tərəfindən irəli sürülən iddiaya görə, platforma istifadəçilərə müğənninin səsinə və üslubuna bənzər treklər yaratmağa imkan verir. Elvis Preslinin irsini idarə edən qurum isə brendin və sənətçi kimliyinin qorunmasına dair hüquqların pozulduğunu bildirir.
Bütün sənaye üçün presedent riski
Bu davalar təkcə Suno ilə bağlı deyil. Bütün generativ süni intellekt bazarı diqqətlə izləyir, çünki nəticə model təlimində istifadə olunan məlumatların hüquqi statusuna dair geniş təsir göstərəcək. ABŞ-da və Avropa İttifaqında müəllif hüququ qanunvericiliyi bu sahədə hələ tam formalaşmayıb; məhkəmə qərarları praktiki standartları müəyyən edəcək.
Startup ekosistemi üçün bu, ciddi biznes riskidir. Əgər məhkəmə hüquq sahiblərinin tərəfini tutsa, generativ musiqi və digər AI məhsulları üçün lisenziyalaşdırma xərcləri kəskin arta bilər. Bu isə kiçik startupların bazarında rəqabət qabiliyyətini azalda bilər.
Ekspertlər hesab edir ki, uzunmüddətli həll yolu texnoloji şirkətlərlə hüquq sahibləri arasında kollektiv lisenziyalaşdırma modellərinin yaradılmasıdır. Belə modellər həm innovasiyanı təşviq edər, həm də sənətçilərin hüquqlarını qoruyar. Azərbaycanda da AI tənzimlənməsi ilə bağlı müzakirələr genişləndikcə müəllif hüquqları məsələsi gündəmə gələcək.
Mənbə: shiftdelete.net
