ABŞ-da aparılan araşdırmaya görə, Amazon nəhəng satış kampaniyaları zamanı reklam xidmətlərinin qiymətini süni şəkildə 250%-ə qədər artırıb. Hesablamalara əsasən, şirkətin bu yolla əldə etdiyi əlavə gəlirin ümumi həcmi 20 milyard dolları keçə bilər. Bu iddia e-ticarət bazarında rəqabət və şəffaflıq məsələlərini yenidən gündəmə gətirib.
Reklam bazarında qiymət manipulyasiyası iddiası
Araşdırmanın mərkəzində Amazon-un daxili reklam hərracı mexanizmi dayanır. İddiaya görə, şirkət xüsusilə Black Friday, Cyber Monday və digər irimiqyaslı endirim dövrlərində satıcılara təqdim etdiyi reklam yerlərinin qiymətini bazar şərtləri ilə əsaslandırıla bilməyəcək səviyyədə qaldırıb. Nəticədə kiçik və orta sahibkarlar məhsullarını görünən etmək üçün əvvəlki illərlə müqayisədə qat-qat çox vəsait xərcləməli olublar.
Ekspertlər qeyd edir ki, marketplace platformalarında reklam gəlirləri son illərdə əsas gəlir mənbələrindən birinə çevrilib. Amazon üçün reklam biznesi pərakəndə satışdan daha yüksək marja təmin edir. Bu səbəbdən şirkətin hərrac alqoritmlərini necə kalibrlədiyi həm satıcılar, həm də tənzimləyicilər üçün həssas mövzudur.
Satıcılar və bazaryerlər üçün nəticələr
Əgər iddialar təsdiqlənərsə, Amazon antiinhisar qanunvericiliyi çərçivəsində ciddi hüquqi risklərlə üzləşə bilər. ABŞ-da və Avropa İttifaqında rəqəmsal bazarların tənzimlənməsi son illərdə sərtləşib. Xüsusilə DMA kimi qaydalar dominant platformaların öz ekosistemindəki satıcılara qarşı ədalətsiz rəftarını məhdudlaşdırmağı hədəfləyir.
Digər tərəfdən, bu hadisə satıcılar üçün daha geniş sual doğurur: marketplace asılılığı real riskə çevrilirmi? Bir çox brend satışlarının böyük hissəsini Amazon üzərindən həyata keçirdiyi halda, reklam xərclərinin qeyri-şəffaf artımı mənfəət marjasını sıfıra endirə bilər. Buna görə bəzi satıcılar öz onlayn mağazalarına və alternativ kanallara investisiya etməyə başlayıb.
Azərbaycan bazarı üçün də bu xəbər aktualdır: yerli e-ticarət platformaları böyüdükcə reklam və görünürlük modellərinin şəffaflığı rəqabətin sağlamlığı baxımından həlledici olacaq. Tənzimləyicilərin erkən mərhələdə aydın qaydalar müəyyən etməsi gələcək mübahisələrin qarşısını ala bilər.
Mənbə: sostav.ru
