Rusiya bank sektorunun statistikasına görə, 2026-cı ilin sentyabr ayında fiziki şəxslərin nağd pulla apardığı əməliyyatların ümumi həcmi avqustla müqayisədə 35% azalaraq 263,2 milyard rubla düşüb. Bu kəskin eniş banklar və ödəniş sistemləri üçün nağdsız ödənişlərə keçidin sürətləndiyini göstərir.
Nağdsız ödənişlərə keçid sürətlənir
Mütəxəssislər azalmanın əsas səbəbləri kimi bir neçə amili göstərir. Birincisi, mobil bankçılıq və QR kod əsaslı ödənişlərin geniş yayılması nağd puldan istifadəni praktiki olaraq azaldıb. İkincisi, tənzimləyicilərin nağd pul dövriyyəsinin izlənməsi ilə bağlı tələbləri biznesləri və vətəndaşları rəsmi kanallara yönəldir. Üçüncüsü, inflyasiya və faiz dərəcələri fonunda əhalinin bank depozitlərinə marağı artıb.
Statistikada diqqət çəkən məqam ondan ibarətdir ki, azalma mövsümi dalğalanmalarla izah edilə bilməyəcək qədər böyükdür. Adətən sentyabr ayında məktəb mövsümü ilə əlaqədar nağd pul xərcləri artır. Lakin cari göstərici bunun əksini göstərir və bu, struktur dəyişikliyinə işarə edir.
Banklar üçün yeni reallıq
Nağd pul əməliyyatlarının azalması bankların xərclərinə də təsir edir. Kassa və inkassasiya xidmətlərinin saxlanması bahalıdır; əməliyyatların rəqəmsal kanallara keçməsi uzunmüddətli perspektivdə xərc bazasını azaldır. Eyni zamanda rəqəmsal ödənişlərin artması kibertəhlükəsizlik və fırıldaqçılıqla mübarizə sahəsinə daha çox investisiya tələb edir.
Azərbaycan kontekstində də oxşar tendensiya müşahidə olunur: son illərdə ölkədə nağdsız ödənişlərin həcmi davamlı artır, kart və mobil ödəniş infrastrukturu genişlənir. Bu proses fintex şirkətləri üçün yeni fürsətlər yaradır — xüsusilə kiçik biznes üçün ödəniş qəbulu həlləri və rəqəmsal cüzdanlar tələb olunan seqmentlərdir.
Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, nağd pulun payının azalması birdəfəlik hadisə deyil, uzunmüddətli trenddir. Banklar üçün əsas vəzifə müştəri təcrübəsini rəqəmsal kanallarda da keyfiyyətli saxlamaq və nağd puldan asılı olan müştəri qruplarını diqqətdən kənarda qoymamaqdır.
Mənbə: vc.ru
