Qazaxıstan xarici valyutada olan əmanətlər üzrə maksimal faiz dərəcəsini artırmaqla fintex və bank sektorunda yeni mərhələyə keçir. Banker.az Qazaxıstan Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun məlumatına istinadən xəbər verir ki, oktyabrın 1-dən qüvvəyə minən dəyişiklik 12 aydan artıq müddətə yerləşdirilən xarici valyutada yığım depozitlərinə şamil ediləcək. Bu əmanətlər üzrə yuxarı faiz həddi hazırkı 1%-dən illik 2,5%-ə qaldırılır. Yeni limit yalnız 2026-cı il oktyabrın 1-dən sonra açılan əmanətlərə tətbiq olunacaq.
Qərarın arxasında duran səbəblər
Qazaxıstan Mərkəzi Bankı və hökumət son illərdə milli valyuta tenge-nin sabitliyini qorumaq və əhalinin xarici valyutaya olan marağını tarazlaşdırmaq üçün müxtəlif addımlar atır. Dollar depozitləri üzrə faiz həddinin qaldırılması ikiqat məqsəd daşıyır: bir tərəfdən əmanətçilərə daha cəlbedici şərait yaradaraq vəsaitlərin bank sistemində qalmasını təmin etmək, digər tərəfdən isə bankların xarici valyuta öhdəliklərini daha sağlam idarə etməsinə şərait yaratmaq.
Fondun məlumatına görə, hazırda xarici valyutada yığım depozitlərinin həcmi ölkə bank sistemində əhəmiyyətli paya malikdir. Faiz həddinin 1%-dən 2,5%-ə qaldırılması əmanətçilər üçün illik gəlirliliyin təxminən iki yarım dəfə artması deməkdir. Bu isə xüsusilə uzunmüddətli yığım edən vətəndaşlar üçün mühüm stimul yaradır.
Bank sektoru və region üçün nəticələr
Yeni qayda Qazaxıstanın banklar sektorunda rəqabəti gücləndirəcək. Kiçik və orta banklar müştəri cəlb etmək üçün daha yüksək faiz təklif etmək imkanı əldə edəcək, iri banklar isə xidmət keyfiyyəti və rəqəmsal platformalar vasitəsilə müştərilərini saxlamağa çalışacaq. Ekspertlər hesab edir ki, bu addım depozit bazarında canlanma yaradacaq və əhalinin bank sisteminə olan etimadını artıracaq.
Region kontekstində isə Qazaxıstanın bu qərarı Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz ölkələri üçün nümunə ola bilər. Azərbaycanda da xarici valyuta depozitləri üzrə faiz dərəcələri və əmanətlərin sığortalanması mexanizmləri daim müzakirə mövzusudur. Analitiklər hesab edir ki, oxşar tədbirlər regionda maliyyə sabitliyini gücləndirmək və kapital axınlarını idarə etmək üçün effektiv alət ola bilər.
Qeyd edək ki, yeni faiz həddi avtomatik qüvvəyə minmir — banklar öz depozit məhsullarını yenidən qiymətləndirməli və müvafiq dəyişiklikləri müştərilərə elan etməlidir. Bu proses yaxın aylarda Qazaxıstan maliyyə bazarında fəal müzakirə olunacaq.
Mənbə: banker.az
