OpenAI şirkətinin ictimai siyasət rəhbəri Kris Lehan 2028-ci il seçkilərində süni intellektin təsirini formalaşdırmaq istəyini açıq şəkildə bəyan edib. O, amerikalılara fayda verəcək, eyni zamanda süni intellekt nəhənginin biznes maraqlarını irəli aparacaq yeni ictimai müqavilə təklif edir. Bu yanaşma texnologiya şirkətlərinin siyasi proseslərə təsir imkanlarının genişlənməsini gündəmə gətirir.
Süni intellekt sənayesinin siyasi fəallığı son illərdə artıb. Şirkətlər qanunvericilik prosesinə təsir etmək üçün komitələr yaradır, lobbiçilik fəaliyyəti aparır və ictimai rəyi formalaşdırmağa çalışır. Bu fəaliyyət süni intellekt sektorunun tənzimləmə mühitini birbaşa müəyyən edir.
Tənzimləmə mübarizəsi
ABŞ-da və Avropada süni intellektin tənzimlənməsi ilə bağlı müzakirələr davam edir. Bəzi siyasətçilər sərt nəzarət tələb edir, sənaye nümayəndələri isə innovasiyanı məhdudlaşdıracaq qaydalara qarşı çıxır. OpenAI kimi şirkətlər bu mübarizədə öz mövqelərini aktiv şəkildə müdafiə edir.
Lehan-ın təklif etdiyi “yeni ictimai müqavilə” ideyası süni intellektin faydalarının geniş əhaliyə çatdırılması tezisini önə çəkir. Lakin tənqidçilər qeyd edir ki, bu cür təşəbbüslər eyni zamanda şirkətin bazar mövqeyini qorumağa xidmət edir.
Texnologiya və demokratiya
Süni intellektin seçki proseslərinə təsiri ciddi suallar doğurur. Deepfake texnologiyası, avtomatlaşdırılmış kontent istehsalı və hədəflənmiş siyasi reklam yeni risklər yaradır. Bu şəraitdə texnologiya şirkətlərinin öz təsir imkanlarını genişləndirməsi narahatlıq doğurur.
Digər tərəfdən, süni intellekt dövlət idarəçiliyində səmərəliliyi artıra bilər. Siyasətçilər bu imkanlardan istifadə etməyə maraq göstərir. Beləliklə, texnologiya ilə siyasət arasında qarşılıqlı asılılıq dərinləşir.
Azərbaycan üçün bu proses vacib nümunədir: süni intellektin tənzimlənməsi və ictimai həyatda rolu barədə diskussiyalar qlobal miqyasda sürətlənir. Yerli qanunvericilik də bu tendensiyaları nəzərə almalıdır.
Mənbə: techcrunch.com
