DBS bankının apardığı beynəlxalq sorğuya görə, iri bizneslərin təxminən 90 faizi ödəniş proseslərini sürətləndirmək üçün tokenləşdirilmiş nağd pul həllərindən istifadə edir və ya istifadə etməyi planlaşdırır. Bu nəticə korporativ maliyyədə rəqəmsal aktivlərin necə sürətlə əsas axına çevrildiyini göstərir. Mövzu həm fintex, həm də kripto gündəliyinin kəsişməsində dayanır.
Sorğunun nəticələrinə əsasən, istifadə edilən və ya planlaşdırılan alətlər arasında stablecoin-lər 63 faizlə liderlik edir. Onları 53 faizlə tokenləşdirilmiş depozitlər və 52 faizlə tokenləşdirilmiş pul bazarı fondları izləyir. Respondentlər birdən çox variantı seçə bildikləri üçün faizlərin cəmi 100-ü keçir.
Niyə şirkətlər tokenləşdirilmiş nağd pula üstünlük verir
Tokenləşdirilmiş nağd pulun əsas üstünlüyü ödənişlərin sürətidir. Ənənəvi bank köçürmələri, xüsusilə transsərhəd ödənişlərdə, bir neçə iş günü çəkə bilir. Tokenləşdirilmiş aktivlər isə blokçeyn infrastrukturu üzərində demək olar ki, dərhal köçürülür. Bu, təchizatçılarla hesablaşmalarda, əmək haqqı ödənişlərində və daxili xəzinə idarəetməsində ciddi vaxt qazancı yaradır.
İkinci üstünlük xərclərdir. Beynəlxalq köçürmələrdə vasitəçi bankların komissiyaları bəzən əməliyyat məbləğinin bir neçə faizini təşkil edir. Blokçeyn əsaslı ödənişlərdə isə vasitəçilərin sayı minimuma enir.
Üçüncü amil şəffaflıqdır. Tokenləşdirilmiş aktivlərlə əməliyyatların izlənilməsi daha asandır, bu da korporativ audit və uyğunluq (compliance) proseslərini sadələşdirir.
Banklar üçün yeni rəqabət mühiti
Bu tendensiya ənənəvi banklar üçün həm təhlükə, həm də imkandır. Bir tərəfdən, korporativ müştərilər tokenləşdirilmiş depozitlər vasitəsilə bank sistemindən kənarda hesablaşma apara bilər. Digər tərəfdən, iri banklar özləri tokenləşdirilmiş depozit platformaları quraraq bu bazarda mövqe tutmağa çalışır.
DBS kimi Asiya bankları artıq bu sahədə pilot layihələr həyata keçirir. Avropa və ABŞ bankları isə tənzimləyici qeyri-müəyyənlik səbəbindən daha ehtiyatlı davranır, lakin MiCA çərçivəsinin tam qüvvəyə minməsindən sonra bu sahədə fəallığın artacağı gözlənilir.
Azərbaycan kontekstində isə mövzu hələ erkən mərhələdədir. Yerli banklar əsasən rəqəmsal ödəniş infrastrukturunun modernləşdirilməsinə fokuslanıb. Lakin qlobal tendensiya nəzərə alınarsa, yaxın illərdə tokenləşdirilmiş aktivlər üzrə tənzimləyici çərçivənin formalaşdırılması gündəmə gələ bilər.
Mənbə: coindesk.com
