Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) bank olmayan kredit təşkilatlarının (BOKT) problemli kreditləri ilə bağlı yeni qaydaların hazırlanması üzərində işləyir. Bu barədə AMB-nin Bank olmayan kredit təşkilatlarının fəaliyyətinə nəzarət departamentinin direktoru Xəyyam İsmayılov məlumat verib. Onun sözlərinə görə, planlaşdırılan dəyişikliklər sektorda mövcud risklərin minimuma endirilməsinə və maliyyə sabitliyinin qorunmasına yönəlib. Yeni qaydalar borclanma prosesinə nəzarətin gücləndirilməsini və problemli kreditlərin idarə olunmasında daha sərt tələblərin tətbiqini nəzərdə tutur.
Problemli kreditlər sektor üçün əsas risk mənbəyidir
BOKT sektoru son illərdə Azərbaycanda sürətlə böyüyüb və regionlarda maliyyə xidmətlərinə çıxışı genişləndirib. Lakin bu artımla birlikdə problemli kreditlərin həcmi də yüksəlib. AMB-nin hazırladığı yeni çərçivə çərçivəsində təşkilatların ehtiyat tələbləri, borclunun ödəmə qabiliyyətinin qiymətləndirilməsi və restrukturizasiya prosesləri yenidən nizamlanacaq. Ekspertlər hesab edirlər ki, bu addım sektorun davamlı inkişafı üçün vacibdir, çünki nəzarətsiz borclanma həm müştərilər, həm də təşkilatlar üçün ciddi maliyyə itkilərinə səbəb ola bilər.
AMB rəsmisi qeyd edib ki, yeni qaydalar yalnız cərimə mexanizmini deyil, həm də erkən xəbərdarlıq sistemini əhatə edəcək. Beləliklə, problemli kreditlər yaranmadan əvvəl riskli portfellər müəyyən ediləcək və lazımi tədbirlər görüləcək. Bu yanaşma beynəlxalq təcrübəyə uyğundur və bir çox ölkələrdə mikrofinans sektorunda tətbiq olunur.
Bazar iştirakçıları üçün nəticələr
Yeni qaydalar qüvvəyə mindikdən sonra BOKT-lar öz kredit siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirməli olacaqlar. Xüsusilə kiçik təşkilatlar üçün əlavə inzibati yük yarana bilər, lakin uzunmüddətli perspektivdə bu, sektorun şəffaflığını artıracaq və investorların etimadını gücləndirəcək. Azərbaycanda BOKT-ların regionlarda təmsilçilik səviyyəsi bəzi banklardan daha yüksəkdir, buna görə də bu sektorun sabitliyi bütövlükdə maliyyə sisteminin dayanıqlığı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
AMB-nin yanaşması onu göstərir ki, rəqəmsal maliyyə və alternativ kreditləşmə seqmentində nəzarət tədricən sərtləşir. Bu tendensiya qlobal miqyasda da müşahidə olunur: bir çox ölkələrin mərkəzi bankları fintech və mikrofinans sahəsində oxşar tənzimləmə addımları atır. Azərbaycan da bu qlobal tendensiyadan kənarda qalmır.
Yaxın aylarda AMB-nin yeni qaydaların tam mətnini ictimai müzakirəyə çıxarması gözlənilir. Sektor iştirakçıları prosesi diqqətlə izləyir, çünki yekun sənəd BOKT-ların biznes modellərinə və gəlirlilik göstəricilərinə birbaşa təsir edəcək.
Mənbə: banker.az
