Avropa Mərkəzi Bankı (ECB) əsas depozit faiz dərəcəsini 2,5 faiz səviyyəsində saxlayıb. Oktyabrın 29-da keçirilən iclasda əsas yenidən maliyyələşdirmə əməliyyatları üzrə faiz 2,65 faiz, marjinal kreditləşmə faizi isə 2,9 faiz səviyyəsində qalıb. Qərar avrozonada inflyasiyanın sürətlənməsi, enerji böhranı və bankın prezidenti Kristin Laqardın vaxtından əvvəl istefa verəcəyini açıqlaması fonunda qəbul edilib.
Bu qərar banklar və maliyyə bazarları üçün ciddi siqnaldır. Faiz dərəcələrinin sabit saxlanılması, bir tərəfdən, iqtisadiyyatı dəstəkləmək məqsədi daşıyır, digər tərəfdən isə inflyasiya risklərinin hələ tam aradan qalxmadığını göstərir.
Enerji böhranının təsiri
Avropada enerji qiymətlərinin yenidən artması inflyasiya təzyiqlərini gücləndirir. Qaz və elektrik enerjisi xərclərinin artması istehsal sektorunda məsrəfləri yüksəldir və bu, istehlakçı qiymətlərinə tədricən ötürülür. ECB rəhbərliyi bu amili nəzərə alaraq faizləri artırmaqdan çəkinib, lakin gələcək iclaslarda sərtləşdirmə ehtimalını tam istisna etmir.
Eyni zamanda avrozonun bəzi üzv ölkələrində iqtisadi artım zəifləyir. Sənaye istehsalının azalması və istehlakçı etimadının aşağı düşməsi bankın manevr imkanlarını məhdudlaşdırır. Bu şəraitdə faiz dərəcələrinin sabit saxlanılması ehtiyatlı yanaşma kimi qiymətləndirilir.
Laqardın istefası və institusional sabitlik
Kristin Laqardın vaxtından əvvəl istefa verəcəyini açıqlaması bankın idarəetməsində qeyri-müəyyənlik yaradıb. ECB prezidenti avrozonanın pul siyasətinin simvolik fiqurudur və onun dəyişməsi bazarlarda qısamüddətli dalğalanmalara səbəb ola bilər. Analitiklər hesab edir ki, yeni rəhbərliyin seçilmə prosesi şəffaf və sürətli olmalıdır ki, institusional etimad qorunsun.
Bununla belə, ECB-nin qərar qəbul etmə mexanizmi kollegial xarakter daşıyır və prezident dəyişikliyi qısa müddətdə siyasətin əsas istiqamətini dəyişməyəcək. İnvestorlar üçün əsas diqqət mərkəzi növbəti iclaslarda veriləcək siqnallar və inflyasiya proqnozlarının yenilənməsi olacaq.
Qeyd edək ki, ECB qərarı qlobal maliyyə bazarlarına da təsir göstərir. Dollar və avro məzənnələrində dalğalanmalar, həmçinin fintex şirkətlərinin məhsullarına tələbat bu qərardan asılı olaraq dəyişə bilər. Azərbaycan bank sektoru üçün isə avropa faiz mühiti xarici borclanma şərtlərinə dolayı yolla təsir edir.
Mənbə: banker.az
