Süni intellekt təhlükəsizliyi ətrafında qlobal müzakirələr yeni mərhələyə qədəm qoyub. Anthropic şirkəti ABŞ-da süni intellekt təhlükəsizliyi qanun layihəsi təklif edib. Layihəyə görə, əgər yeni modelin istifadəyə verilməsi 50 və daha çox insanın ölümünə səbəb ola bilərsə, modelin buraxılışı dayandırıla bilər. Bu təklif süni intellekt sahəsində ən mübahisəli tənzimləmə cəhdlərindən biri kimi qiymətləndirilir.
Təklifin mahiyyəti və mübahisəli tərəfləri
İlk baxışda sənəd süni intellektin nəzarətdən çıxmasına qarşı qoruyucu mexanizm kimi görünür. Lakin texniki mütəxəssislər qeyd edirlər ki, sənədin detalları əslində federal agentliklərin modelin buraxılmasını hakimin icazəsi olmadan bloklamasını qadağan edir. Yəni qanun layihəsi təhlükəsizlik adı altında tənzimləyici orqanların səlahiyyətlərini məhdudlaşdıra bilər. Bu cür yanaşma süni intellekt təhlükəsizliyi ilə bağlı debatın yeni mərhələyə keçdiyini göstərir.
Ekspertlərin fikrincə, sənəddəki 50 nəfər həddi də sual doğurur. Belə ki, bu rəqəmin necə hesablanacağı, hansı ssenarilərin nəzərdə tutulduğu və risklərin qiymətləndirilməsinin hansı metodologiya ilə aparılacağı dəqiq müəyyən edilməyib. Bu qeyri-müəyyənlik həm hüquqşünaslar, həm də texnoloji şirkətlər üçün əlavə problemlər yarada bilər.
Sektor üçün nəticələr
Bu təklif süni intellekt şirkətləri ilə dövlət orqanları arasında münasibətlərin yenidən formalaşmasına səbəb ola bilər. Bir tərəfdən, Anthropic kimi aparıcı laboratoriyalar təhlükəsizlik standartlarının müəyyənləşdirilməsində fəal iştirak etmək istəyir. Digər tərəfdən, belə təşəbbüslər rəqabət mühitinə təsir göstərə və kiçik startup-lar üçün əlavə maneələr yarada bilər.
Qeyd edək ki, süni intellekt tənzimlənməsi ilə bağlı oxşar müzakirələr Avropa İttifaqında da davam edir. Avropa İttifaqının Süni İntellekt Aktı artıq qüvvəyə minib və şirkətlər üçün yeni öhdəliklər müəyyən edir. ABŞ-da isə vahid federal qanunun qəbulu hələ də mübahisəlidir. Bu kontekstdə Anthropic-in təklifi federal səviyyədə qanunvericilik prosesinə təsir etmək cəhdi kimi də oxuna bilər.
Ümumilikdə, süni intellekt təhlükəsizliyi ilə bağlı bu cür təşəbbüslər göstərir ki, texnologiya nə qədər sürətlə inkişaf edirsə, tənzimləmə ehtiyacı da bir o qədər artır. Lakin tənzimləmənin forması, sərhədləri və məsuliyyət bölgüsü hələ də açıq sual olaraq qalır. Süni intellekt sahəsində bu müzakirələrin yaxın aylarda daha da intensivləşəcəyi gözlənilir.
Mənbə: techcrunch.com
