Süni intellekt bazarı ilə əlaqəli şirkətlərin səhmləri OpenAI, Anthropic və SpaceX rəhbərlərinin texnologiyanın inkişaf tempinin azaldılması ilə bağlı çağırışlarından sonra ciddi təzyiq altına düşüb. Bu çağırışlar süni intellekt sektorunda yeni bir müzakirə dalğası yaradıb və investorların əhval-ruhiyyəsinə birbaşa təsir göstərib. Sentyabrın 14-də keçirilən ticarət zamanı OpenAI-də 13% paya sahib olan SoftBank-ın səhmləri 10%-dən çox ucuzlaşıb ki, bu da bazarın narahatlığını açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Yarımkeçirici istehsalçılarının səhmləri də bu tendensiyadan kənarda qalmayıb. Süni intellekt çiplərinə artan tələbat son aylarda bu şirkətlərin kapitallaşmasını rekord səviyyələrə çatdırmışdı, lakin indi investorlar texnologiyanın inkişaf tempinin yavaşlamasının bu tələbə necə təsir edəcəyini qiymətləndirməyə çalışırlar. Bazar iştirakçıları hesab edirlər ki, əgər aparıcı süni intellekt şirkətləri təhlükəsizlik səbəbilə inkişafı yavaşladarsa, çip istehsalçıları üçün sifariş həcmləri azala bilər.
Siyasi mövqelərin qarşıdurması
ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə süni intellektin inkişafına geniş məhdudiyyətlərin tətbiqinin əleyhinə çıxıb. Onun mövqeyinə görə, ABŞ Çinlə texnoloji rəqabətdə liderliyini qorumaq üçün süni intellekt sahəsində inkişafı dayandırmamalıdır. Bu yanaşma sektorun bir hissəsi tərəfindən dəstəklənsə də, təhlükəsizlik mütəxəssisləri və bəzi texnologiya rəhbərləri tərəfindən tənqid olunur. Beləliklə, süni intellektin tənzimlənməsi ətrafında siyasi və korporativ mövqelər arasında ciddi qarşıdurma formalaşıb.
Bu qarşıdurma süni intellekt sektoruna investisiya qərarlarında qeyri-müəyyənlik yaradır. Investorlar bir tərəfdən texnologiyanın uzunmüddətli potensialına inanır, digər tərəfdən isə mümkün tənzimləyici məhdudiyyətlərin gəlirliliyə təsirindən çəkinirlər. Bu ikitərəfli təsir səhmlərdə kəskin dalğalanmalara səbəb olur.
Kripto bazarı texnologiya satışına davam gətirdi
Maraqlıdır ki, süni intellektlə bağlı narahatlıqlar texnologiya səhmlərini aşağı çəkərkən, kripto bazarı nisbətən dayanıqlı qaldı. Bitcoin 77 min dollar səviyyəsindən yuxarı qalxaraq texnologiya sektorundakı satış dalğasına davam gətirdi. Bu, bəzi analitiklərin kripto aktivlərin ənənəvi texnologiya səhmlərindən müəyyən dərəcədə ayrıldığını göstərən siqnal kimi qiymətləndirilir.
Neft qiymətlərinin artması bazar təzyiqini daha da gücləndirib. Enerji xərclərinin yüksəlməsi texnologiya şirkətlərinin əməliyyat xərclərini artıraraq mənfəət proqnozlarına mənfi təsir göstərir. Bu amil süni intellekt səhmlərindəki təzyiqi daha da dərinləşdirir.
Yaxın günlərdə Federal Ehtiyat Sisteminin iki günlük siyasət iclası başlayır və bazar iştirakçılarının böyük əksəriyyəti uçot dərəcəsinin 25 baza bəndi artırılacağını gözləyir. Faiz qərarları həm texnologiya səhmlərinə, həm də kripto bazarına birbaşa təsir göstərəcək. Süni intellekt sektorundakı çağırışlar fonunda monetar siyasətin sərtləşməsi investisiya iştahını daha da azalda bilər.
Sektor üçün əsas sual ondan ibarətdir ki, inkişaf tempinin azaldılması çağırışları real tənzimləyici addımlara çevriləcəkmi. Əgər belə olarsa, süni intellekt şirkətlərinin gəlir artımı proqnozları yenidən qiymətləndirilməli olacaq. Əks halda, hazırkı ucuzlaşma qısamüddətli düzəliş kimi qiymətləndirilə bilər.
Mənbə: banker.az
