Süni intellekt (Sİ) sistemləri proqram təminatındakı zəiflikləri aşkar etmək və istismar etməkdə getdikcə daha effektiv olur. Bu vəziyyət hökumətlərin kiber hücum alətlərindən və casus proqramlarından istifadə etməsini çətinləşdirə bilər. Ekspertlər hesab edirlər ki, Sİ əsaslı kiber müdafiə sistemləri dövlətlərin hücum imkanlarını məhdudlaşdıra və cihazlara arxa qapı (backdoor) yerləşdirilməsi tələblərini yenidən gündəmə gətirə bilər.
Müasir dövrdə süni intellekt texnologiyaları həm müdafiə, həm də hücum məqsədli istifadə olunur. Sİ alqoritmləri saniyələr ərzində milyonlarla sətir kod analiz edərək potensial zəiflikləri aşkar edə bilir. Bu qabiliyyət dövlətlərin kiber əməliyyatlarını daha mürəkkəb və riskli edir. Məsələn, hökumətlər tərəfindən istifadə edilən casus proqramlar (spyware) artıq Sİ əsaslı müdafiə sistemləri tərəfindən daha tez aşkar edilir və zərərsizləşdirilir.
Kiber təhlükəsizlikdə yeni dövr
Kiber təhlükəsizlik şirkətləri Sİ-nin həm hücum, həm də müdafiə vasitəsi kimi istifadəsinin artacağını proqnozlaşdırır. Bəzi ekspertlər hesab edir ki, Sİ-nin təsiri ilə hökumətlərin haker alətlərindən istifadəsi məhdudlaşacaq, çünki bu alətlər tez bir zamanda aşkar ediləcək. Bu da öz növbəsində kiber silahların nəzarət altına alınması ilə bağlı beynəlxalq müzakirələri gücləndirə bilər.
Digər tərəfdən, Sİ-nin hücum imkanlarını artırması ilə bağlı narahatlıqlar da mövcuddur. Süni intellekt sistemləri avtonom şəkildə yeni hücum vektorları yarada bilər və bu, ənənəvi təhlükəsizlik tədbirlərini köhnəldir. Bu səbəbdən dövlətlər və özəl sektor Sİ əsaslı kiber müdafiə sistemlərinə investisiyaları artırır.
ABŞ Müdafiə Nazirliyinin süni intellekt üzrə yeni təşəbbüsləri də bu istiqamətdə atılan addımlardandır. Pentaqon özünün mərkəzi Sİ portalında ChatGPT, Grok və Gemini kimi modelləri birləşdirərək hərbi məqsədlər üçün istifadə edir. Bu addım dövlət strukturlarının Sİ texnologiyalarına yanaşmasının dəyişdiyini göstərir.
Sİ-nin kiber təhlükəsizlikdə rolu artdıqca, hökumətlərin haker alətlərindən istifadəsi ilə bağlı qaydaların da yenidən nəzərdən keçirilməsi gözlənilir. Bəzi ölkələr Sİ əsaslı kiber silahların nəzarətini tənzimləyən beynəlxalq sazişlərin yaradılmasını təklif edir. Lakin bu cür sazişlərin reallaşması üçün uzun müddət tələb oluna bilər.
Nəticə olaraq, süni intellekt texnologiyalarının inkişafı kiber təhlükəsizlik sahəsində yeni çağırışlar yaradır. Hökumətlər və şirkətlər Sİ-nin təhlükələrindən qorunmaq üçün davamlı olaraq yenilənən strategiyalar hazırlamalıdır. Bu prosesdə Sİ-nin həm müdafiə, həm də hücum vasitəsi kimi istifadəsi arasında tarazlıq qorunmalıdır.
Mənbə: techcrunch.com
