Rusiya Mərkəzi Bankı bankların fiziki şəxslərdən vergi ödəyicisinin identifikasiya nömrəsini (VÖEN) tələb etməsini təklif edib. Təklifə əsasən, müştəri bu məlumatı təqdim etmədikdə bank hesablara girişi və nağd vəsaitin çıxarılmasını məhdudlaşdıra biləcək. Bu təşəbbüs BANKLAR sektorunda müştəri məlumatlarının toplanması və identifikasiya proseslərinə dair yeni müzakirələrə səbəb olub.
Təklifin arxasında hansı məqsəd dayanır
Rusiya Mərkəzi Bankı 2025-ci ilin sonundan etibarən vətəndaşların bank hesablarının VÖEN-ə bağlanması ideyasını irəli sürür. Rəsmi izahata görə, bu addım vergi intizamının gücləndirilməsi və kölgə iqtisadiyyatı ilə mübarizə məqsədi daşıyır. Hesabların vahid identifikasiya nömrəsinə bağlanması dövlət orqanlarına vətəndaşın maliyyə axınlarını daha dəqiq izləməyə imkan verəcək.
Lakin təklif ciddi tənqidlərə də məruz qalıb. Hüquq müdafiəçiləri və maliyyə ekspertləri hesab edirlər ki, belə məhdudiyyətlər şəxsi məlumatların qorunması prinsipləri ilə ziddiyyət təşkil edə bilər. Xüsusilə hesablara girişin məhdudlaşdırılması vətəndaşların öz vəsaitlərini idarə etmək hüququna müdaxilə kimi qiymətləndirilir.
Beynəlxalq kontekst və Azərbaycan təcrübəsi
Bir çox ölkələrdə bank hesablarının vergi identifikasiya nömrəsi ilə əlaqələndirilməsi praktikası mövcuddur. Lakin bu, adətən, hesab açılarkən tələb olunur, sonradan məhdudiyyət qoyulması isə daha nadir haldır. Azərbaycanda da bank hesablarının açılması zamanı müştərinin identifikasiyası tələb olunur və bu proses mövcud qanunvericiliklə tənzimlənir.
Rusiyadakı təşəbbüs diqqət çəkir, çünki bu, rəqəmsal identifikasiya ilə maliyyə nəzarətinin kəsişməsini göstərir. Ölkələr arasında maliyyə məlumatlarının mübadiləsi genişləndikcə, oxşar təkliflərin digər yurisdiksiyalarda da müzakirəyə çıxması mümkündür.
Ekspertlər hesab edirlər ki, əsas məsələ tarazlığın tapılmasıdır: bir tərəfdən maliyyə şəffaflığı və vergi nəzarəti, digər tərəfdən isə vətəndaşların hüquqlarının qorunması. Bu tarazlıq pozulduqda bank sisteminə etimad azala bilər ki, bu da öz növbəsində nağd pul istifadəsinin artmasına gətirib çıxara bilər.
Mənbə: vc.ru



