Rusiya prezidenti Vladimir Putin platforma iqtisadiyyatı ilə bağlı yeni qanunu imzalayıb. Qanun marketplace-lər və çatdırılma xidmətlərinin tərəfdaşları ilə münasibətlərində qaydaları pozmasına görə 500 min rubla qədər cərimə tətbiq edir. Bu, ölkənin e-ticarət bazarında platformaların məsuliyyətinin artırılması istiqamətində atılan mühüm addımdır.
Yeni qanun 2026-cı il oktyabrın 1-dən qüvvəyə minəcək. Həmin tarixdən etibarən marketpleyslər və onlayn çatdırılma xidmətləri satıcılar, kuryerlər və digər tərəfdaşlarla bağlanmış müqavilələrin şərtlərini pozduqda inzibati məsuliyyətə cəlb olunacaqlar. Cərimələrin məbləği pozuntunun növündən asılı olaraq dəyişir və 500 min rubla qədər çata bilər. Bu qanunun tətbiqi ilə bağlı əsas məqsəd satıcıların hüquqlarının qorunması və platforma əməliyyatlarının şəffaflığının təmin edilməsidir.
Platforma iqtisadiyyatı qanunu nəyi dəyişir?
Yeni qanun çərçivəsində marketpleyslər tərəfdaşlarla olan müqavilələrin bütün şərtlərini açıq və başa düşülən formada təqdim etməlidirlər. Komissiya haqları, ödəniş şərtləri, geri qaytarma qaydaları və digər vacib məqamlar qabaqcadan dərc edilməlidir. Əgər platforma bu şərtləri dəyişdirərsə, bu barədə tərəfdaşları vaxtında xəbərdar etməlidir. Əks halda, şirkət cərimə ödəməli olacaq. Qanunun mətni, həmçinin marketpleyslərin satıcılara qarşı ayrı-seçkilik xarakterli hərəkətlərinə də qadağa qoyur. Məsələn, platforma öz məhsullarını üçüncü tərəf satıcılardan daha aşağı komissiya ilə satırsa, bu, qanun pozuntusu sayılacaq. Reytinq sistemlərinin manipulyasiyası, satıcı məlumatlarının əsassız istifadəsi və məhsul siyahılarının qeyri-şəffaf sıralanması kimi hallara da xüsusi diqqət yetiriləcək.
Bundan əlavə, qanun çatdırılma xidmətlərinə də aiddir. Çatdırılma şirkətləri kuryerlərlə iş şərtlərini pozduqda, məsələn, əmək haqqını gecikdirdikdə və ya iş şəraitini qanunsuz dəyişdikdə, onlar da inzibati məsuliyyətə cəlb olunacaqlar. Cərimələrin tətbiqi ilə bağlı protokol hazırlanması işləri isə müvafiq dövlət orqanları tərəfindən həyata keçiriləcək. Qanunvericiliyin pozulması ilə bağlı şikayətlərin qəbulu üçün xüsusi rəqəmsal platforma yaradılması da nəzərdə tutulub.
Bazar üçün gözləntilər
Rusiya e-ticarət bazarında fəaliyyət göstərən iri platformalar, o cümlədən Ozon və Wildberries artıq bu qanuna uyğunlaşma prosesinə başlayıb. Analitiklər hesab edir ki, yeni qaydalar kiçik və orta sahibkarların marketpleyslərlə münasibətlərini daha şəffaf edəcək. Bu da uzun müddətdir müzakirə olunan problemlərin həllinə yardımçı ola bilər. Satıcıların platformalardan asılılığının azaldılması və alternativ satış kanallarının gücləndirilməsi də qanunun dolayı nəticələrindən hesab edilir.
Qanunun tətbiqi platforma iqtisadiyyatının daha nizamlı inkişafına şərait yaradacaq. Eyni zamanda, bu, digər ölkələr üçün də nümunə ola bilər. Xüsusilə e-ticarət sahəsindəki tənzimləmələrə diqqət artır. Rusiyada qəbul edilən bu qanun, bölgədə oxşar qanunvericilik təşəbbüslərinə təkan verə bilər. Ekspertlər hesab edir ki, platforma iqtisadiyyatının tənzimlənməsi qaçılmazdır və bu istiqamətdə atılan addımlar 2027-ci ildə daha da genişlənə bilər.
Mənbə: vc.ru
