Dünya üzrə mərkəzi bankların qızıl alışları 2026-cı ilin üçüncü rübündə kəskin artıb. Banklar sektorunda bu tendensiya qlobal maliyyə bazarlarında mühüm dəyişikliyə işarə edir. Dünya Qızıl Şurasının (World Gold Council) noyabrın 3-də açıqladığı hesabata görə, mərkəzi banklar qızıl alışını 42% artırıb.
Bu dövrdə qızıla ümumi tələbatın həcmi cüzi azalsa da, qiymətlərin yüksəlməsi nəticəsində bazarın dollar ifadəsində dəyəri 22% artaraq 188 milyard dollara çatıb. Belə bir göstərici qızılın qlobal ehtiyat valyutası kimi mövqeyinin gücləndiyini göstərir.
Mərkəzi banklar niyə qızıla üz tutur
Mərkəzi bankların qızıl ehtiyatlarını artırması bir neçə amillə bağlıdır. İlk növbədə, qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənlik və geosiyasi gərginlik şəraitində qızıl etibarlı sığınacaq aktiv kimi qiymətləndirilir. İnflyasiya riskləri və valyuta məzənnələrindəki dalğalanmalar da qızıla marağı artırır.
Digər mühüm amil qlobal ehtiyat valyutalarına olan asılılığın azaldılmasıdır. Bir sıra ölkələr öz ehtiyatlarını diversifikasiya etmək və xarici valyutalara bağımlılığı azaltmaq üçün qızıl alışlarını sürətləndirir. Bu strategiya xüsusilə inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlar üçün xarakterikdir.
Azərbaycan bank sektoru üçün nəticələr
Qlobal tendensiyalar banklar üçün ehtiyatların idarəolunması strategiyalarına təsir göstərir. Azərbaycan Mərkəzi Bankı da son illərdə qızıl ehtiyatlarının idarəolunmasına diqqət yetirir. Qızılın qiymətinin artması ölkənin valyuta ehtiyatlarının dəyərinə müsbət təsir göstərə bilər.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, mərkəzi bankların qızıl alışlarının davam etməsi qızılın qiymətini dəstəkləyən əsas faktorlardan biri olaraq qalacaq. Bu isə öz növbəsində qızıl hasilatı və ticarəti ilə məşğul olan şirkətlər üçün əlverişli şərait yaradır.
Qeyd etmək lazımdır ki, qızıla tələbatın artması həm də qlobal maliyyə sistemində etimadın yenidən qiymətləndirilməsinin göstəricisidir. Mərkəzi bankların bu addımı uzunmüddətli perspektivdə qlobal ehtiyat strukturunun dəyişməsinə səbəb ola bilər.
Mənbə: banker.az
