Azərbaycanda kredit kartlarının sayı son bir ildə nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb. Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) sentyabr ayı üzrə statistik bülleteninə əsasən, 2026-cı ilin sentyabrının sonuna kredit kartlarının sayı 2 milyon 35 min ədəd təşkil edib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövründəki 2 milyon 116 min kartla müqayisədə 81 min ədəd və ya 3,9% azdır. Kredit kartlarının sayındakı bu azalma bilavasitə banklar sektorunda aparılan tənzimləmə islahatları ilə bağlanır.
Mərkəzi Bankın qərarı və bazarın reaksiyası
Məlum olduğu kimi, AMB istehlak kreditləri və kart emissiyası sahəsində risklərin idarə edilməsi məqsədilə bir sıra məhdudlaşdırıcı qərarlar qəbul edib. Bu qərarlar çərçivəsində bankların yeni kredit kartı verməkdə daha ehtiyatlı davranması, həmçinin mövcud kartların bir qisminin bağlanması say göstəricisinə təsir edib. İlin əvvəlindən kredit kartlarının sayı 42 min ədəd azalıb ki, bu da prosesin ilboyu davamlı xarakter daşıdığını göstərir.
Ekspertlərin fikrincə, kart sayının azalması böhran əlaməti deyil, əksinə, bazarın sağlamlaşması istiqamətində atılan addımdır. Əvvəlki illərdə banklar arasında kəskin rəqabət şəraitində həddindən artıq kart emissiyası baş vermişdi və bunun nəticəsində istifadə olunmayan, lakin potensial kredit riski yaradan kartların sayı artmışdı. İndi banklar daha keyfiyyətli müştəri bazasına fokuslanır.
Kredit kartı bazarında struktur dəyişiklikləri
Statistikadan görünür ki, azalma əsasən passiv kartlar hesabına baş verib. Aktiv istifadə olunan, müntəzəm ödəniş aparılan kartların sayında ciddi geriləmə müşahidə olunmur. Bu, bankların hər bir müştəriyə fərdi yanaşmasının gücləndiyini və kredit kartı məhsulunun daha çox real istehlak ehtiyaclarına uyğunlaşdırıldığını göstərir.
Digər tərəfdən, rəqəmsal ödənişlərin geniş yayılması da kart sayına təsir edir. Bir çox istifadəçi fiziki plastik kart əvəzinə mobil tətbiqlər və virtual kartlardan istifadə etməyə üstünlük verir. Bu tendensiya qlobal miqyasda da müşahidə olunur və Azərbaycan fintex bazarı da bu dəyişikliyə uyğunlaşır.
Sektor iştirakçıları hesab edir ki, yaxın dövrlərdə kredit kartı sayı stabilləşəcək, lakin kartların funksionallığı və istifadə intensivliyi artacaq. Banklar üçün əsas hədəf artıq kəmiyyət deyil, keyfiyyət və müştəri loyallığıdır. Bu baxımdan AMB-nin qərarı uzunmüddətli perspektivdə maliyyə sabitliyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Mənbə: banker.az
