Startap qurarkən ən kritik mərhələlərdən biri investor qarşısında düzgün qiymət təklif edə bilməkdir. Şirkətin dəyərini müəyyən etmək həm investorların inamını qazanmaq, həm də gələcək raundları düşünmək üçün vacibdir.
Qiymətləndirmə metodları
Startaplar üçün ən geniş yayılmış metodlar arasında Berküs metodu, gələcək pul axını modeli (DCF) və bazar müqayisələri yer alır. Erkən mərhələdə olan layihələr üçün əsas göstəricilər komandanın təcrübəsi, məhsulun hazırlıq səviyyəsi və hədəf bazar böyüklüyüdür. Təqdimatda realist rəqəmlər səsləndirmək, rəqiblərdən fərqi vurğulamaq tövsiyə olunur. İnvestorlarla danışarkən bazara necə çıxmaq istədiyinizi, bazarın buna hazır olub-olmadığını və ümumilikdə bazarın vəziyyətini izah etməli və danışmalısınız. Nə qədər pula ehtiyacınız olduğunu, bu pulları nəyə xərcləmək niyyətində olduğunuzu və şirkətin dəyər qazanacağı növbəti ciddi mərhələyə qədər bu pulların çatıb-çatmayacağını göstərən hesablamalar təqdim etməlisiniz. Nə qədər pula ehtiyacınız olduğunu, nəyə xərcləyəcəyinizi və investoru necə qızıla boğacağınızı əsaslandırmalısınız. O da artıq düşünür ki, siz buna dəyərsinizmi, şanslarınız necədir və siz ona etibarlı görünürsünüzmü? İnvestordan gələn hər qəpiyi ona nə üçün lazım olduğunu əsaslandırmalısınız. Tutaq ki, investor 50 min istəyirik. Onda deyirik ki, filan qədər şirkətin qeydiyyatına, filan qədər reklama və müştəri cəlb etməyə, filan qədər serverlərin icarəsinə xərcləyirik. Və investora dəqiq başa salmalısınız ki, bu pullarla hara çatacaqsınız. Heç kim “sadəcə ona görə” pul verməz, çünki biznes mələyi artıq sizinlə sanki kazinoda oynayır. Belə ki, 50 min istəyib 10 faiz səhm verdiyinizi iddia edirsinizsə, bu o deməkdir ki, şirkətin hazırkı inkişaf mərhələsi və qiymətləndirilən artım perspektivləri yarım milyon dəyərindədir və onun investisiyaları sayəsində növbəti nöqtəyə çatan kimi, gələcək inkişaf ona da qazandıracaq.
Tez-tez edilən səhvlər
Bir çox sahibkar həddindən artıq optimist yanaşaraq şişirdilmiş dəyər bildirir. Bu, ciddi investorların etibarını itirməyə səbəb ola bilər. Eyni zamanda, maliyyə göstəricilərini düzgün sənədləşdirməmək də riskdir. Məsləhətdir ki, təqdimatdan əvvəl real gəlir modelləri, xərclər planı və böyümə strategiyası aydın hazırlansın. Müvəffəqiyyətli startap üçün investorla dürüstlük ən yaxşı strategiyadır.
Mənbə: habr.com
