Community finance və açıq bankçılıq texnologiyaları kredit tarixçəsi olmayan şəxslərə maliyyə xidmətlərinə çıxış imkanı yarada bilər. Salad Finance-in təhlilinə görə, aşağı kredit reytinqinə malik insanlar tez-tez maliyyə sistemi tərəfindən cəzalandırılır və onlara kredit, kredit kartı və digər istehlak krediti formaları verilmir.
Bu problem beynəlxalq səviyyədə “credit invisibles” — yəni kredit baxımından görünməz şəxslər kimi tanınır. Onların əksəriyyəti gənclər, miqrantlar və ya qeyri-rəsmi gəlir mənbələrinə malik insanlardır. Ənənəvi kredit büroları belə şəxslər haqqında kifayət qədər məlumata malik olmadığı üçün onların müraciətlərini rədd edir.
Açıq bankçılıq necə kömək edir?
Açıq bankçılıq istifadəçilərə öz maliyyə məlumatlarını təhlükəsiz şəkildə üçüncü tərəf xidmət təminatçıları ilə paylaşmaq imkanı verir. Bu məlumatlar əsasında alternativ kredit qiymətləndirmə modelləri qurula bilər. Belə modellər ödəniş vərdişlərini, kommunal xərcləri və digər davranış göstəricilərini nəzərə alır.
Community finance institutları isə yerli icmalar səviyyəsində fəaliyyət göstərir və müştərilərini daha yaxından tanıyır. Onların açıq bankçılıq texnologiyası ilə birləşməsi maliyyə daxilolmasını genişləndirə bilər. Bu yanaşma xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün aktualdır.
Azərbaycan konteksti
Azərbaycanda da maliyyə daxilolması məsələsi gündəmdədir. Rəqəmsal bankçılıq xidmətlərinin genişlənməsi bu sahədə yeni imkanlar açır. Mobil tətbiqlər və rəqəmsal ödəniş sistemləri vasitəsilə toplanan məlumatlar kredit qərarlarının dəqiqliyini artıra bilər.
Ekspertlər hesab edir ki, tənzimləyici çərçivənin açıq bankçılığı dəstəkləməsi vacibdir. Məlumatların qorunması və istifadəçi razılığı mexanizmləri düzgün qurulmalıdır. Bu halda fintex şirkətləri daha geniş auditoriyaya xidmət göstərə bilər.
Nəticədə, maliyyə sistemi daha inklüziv olur və iqtisadi artım potensialı artır. Community finance modellərinin rəqəmsal alətlərlə birləşməsi bu istiqamətdə mühüm addım sayılır.
Mənbə: finextra.com
