Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlərin səhmlərinin dəyərinin kəskin azalmasının dünya maliyyə bazarlarında ciddi sarsıntılara səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Fondun qlobal maliyyə sabitliyinə dair hesabatında süni intellekt şirkətlərinin yüksək bazar dəyəri, borc öhdəliklərinin artması və sektor iştirakçıları arasındakı sıx əlaqələr əsas risk amilləri kimi göstərilib.
BVF-nin əsas risk siyahısı
Hesabatda dövlət borcunun artması və irimiqyaslı kiberhücumlar da maliyyə sabitliyi üçün əsas təhdidlər sırasında qeyd olunub. BVF ekspertlərinin fikrincə, süni intellekt bazarındakı qiymətləndirmələr real gəlirlərdən xeyli irəlidə gedir və bu, “köpük” riskini artırır. Əgər aparıcı süni intellekt şirkətlərinin səhmləri kəskin düşərsə, effekt qısa müddətdə texnologiya sektorundan maliyyə sektoruna keçə bilər.
BVF xüsusilə vurğulayır ki, bir çox institusional investor süni intellekt mövzusunda yüksək konsentrasiyalı portfellərə malikdir. Bu cür konsentrasiya bazarın hər hansı mənfi xəbərə həddindən artıq həssas reaksiya verməsinə gətirib çıxarır. Fond həmçinin qeyd edir ki, süni intellekt layihələrinin maliyyələşdirilməsində borc alətlərinin payı artır və bu, faiz dərəcələrinin yüksək qaldığı mühitdə əlavə təzyiq yaradır.
Azərbaycan və regional bazarlar üçün nəticələr
Qlobal maliyyə bazarlarında baş verə biləcək turbulentlik inkişaf etməkdə olan ölkələrin bazarlarına da təsir göstərir. Azərbaycan üçün bu o deməkdir ki, yerli bank sektoru və investisiya şirkətləri xarici aktivlərə investisiyalarda daha ehtiyatlı olmalıdır. Xüsusilə fintex və banklar sektorunda rəqəmsal aktivlərə maraq artdığı bir dövrdə risklərin düzgün qiymətləndirilməsi vacibdir.
BVF hesabatı həmçinin tövsiyə edir ki, tənzimləyicilər süni intellektlə bağlı maliyyə məhsulları üzərində nəzarəti gücləndirsinlər. Buraya həm birbaşa səhm investisiyaları, həm də süni intellekt şirkətlərinə bağlı törəmə alətlər daxildir. Fondun fikrincə, erkən xəbərdarlıq mexanizmləri və stress-testlər bazar iştirakçılarını gözlənilməz dalğalanmalardan qoruya bilər.
Ekspertlər hesab edir ki, süni intellekt texnologiyaları uzunmüddətli perspektivdə məhsuldarlığı artıracaq, lakin qısamüddətli dövrdə bazar qiymətləndirmələri ilə real nəticələr arasında uyğunsuzluq davam edəcək. Bu səbəbdən həm investorlar, həm də tənzimləyicilər ehtiyatlı yanaşma seçməlidir.
Mənbə: banker.az
