Azərbaycanda banklar 2026-cı ilin birinci yarısında 62 milyon manat məbləğində krediti balansdan silib. Silinmələrin əsas hissəsi istehlak kreditlərinin payına düşüb. Banker.az Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) “Maliyyə Sabitliyi Hesabatı”na istinadən xəbər verir ki, silinmiş kreditlərin 92%-ni və ya 57 milyon manatını istehlak kreditləri, 8%-ni və ya 5,1 milyon manatını biznes kreditləri təşkil edib.
Silinmələrin strukturu və səbəbləri
Kredit silinməsi bankın aktivlərindən ümidsiz borcların çıxarılması prosesidir və bu, həmin vəsaitlərin artıq geri qaytarılmasının mümkünsüz hesab edildiyini göstərir. İstehlak kreditlərinin silinmələrdə belə yüksək pay tutması diqqət çəkir. Bu, əsasən təminatsız istehlak kreditlərinin daha yüksək risk daşıması ilə bağlıdır — belə kreditlər üzrə girov olmadığından borcun geri qaytarılmaması halında bankın itkisi daha böyük olur.
Biznes kreditləri üzrə silinmələrin nisbətən aşağı olması isə sahibkarlıq kreditlərinin adətən girov və ya zəmanətlə təmin edilməsi ilə izah olunur. Hesabat dövründə makroiqtisadi şəraitin nisbətən sabit qalması da biznes seqmentində problemli borcların artmasının qarşısını alıb.
Bank sektoru üçün nəticələr
62 milyon manatlıq silinmə Azərbaycan bank sektorunun ümumi kredit portfeli kontekstində nisbətən məhdud məbləğdir, lakin tendensiya diqqət tələb edir. Əgər istehlak kreditləri üzrə silinmələr davamlı şəkildə artarsa, bu, bankların kreditləşmə standartlarını sərtləşdirməsinə və istehlak kreditlərinin faiz dərəcələrinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Mərkəzi Bankın “Maliyyə Sabitliyi Hesabatı” bu cür göstəriciləri mütəmadi olaraq izləyir və lazım gəldikdə makroprudensial tədbirlər görür. Son illərdə AMB istehlak kreditləşməsini tənzimləmək üçün borclanma yükü əmsalları və digər alətlər tətbiq edib ki, bu da bankların daha ehtiyatlı davranmasına səbəb olub.
İstehlakçılar üçün isə bu rəqəmlər kredit götürərkən diqqətli olmağın vacibliyini göstərir. Silinmiş kreditlərin böyük hissəsinin məhz bu seqmentdə olması, ödəmə qabiliyyətinin real qiymətləndirilməsinin nə qədər mühüm olduğunu ortaya qoyur. Bankların gələcəkdə daha ciddi gəlir yoxlaması tətbiq etməsi gözlənilir.
Ümumilikdə, hesabatın göstəriciləri Azərbaycan bank sektorunun sabitliyini qoruduğunu, lakin istehlak kreditləşməsi sahəsində ehtiyatlılığın artırılmasına ehtiyac olduğunu göstərir. Növbəti hesabat dövrlərində bu tendensiyanın davam edib-etməyəcəyi sektor üçün əsas sual olaraq qalır.
Mənbə: banker.az
