Azərbaycandan xarici ölkələrə fiziki şəxslər tərəfindən göndərilən pul köçürmələrinin həcmi 2026-cı ilin ilk yarısında əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Bank sektoru üçün mühüm göstərici olan bu azalma ölkənin maliyyə axınlarında baş verən struktur dəyişikliklərini əks etdirir. Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatlarına görə, sözügedən dövrdə xaricə göndərilən vəsaitin ümumi həcmi 13% azalaraq 207,88 milyon dollara düşüb.
Ötən ilin müvafiq dövründə bu göstərici 238,18 milyon dollar təşkil etmişdi. Beləliklə, illik müqayisədə təxminən 30 milyon dollarlıq azalma qeydə alınıb. Bu azalma həm qlobal iqtisadi şəraitlə, həm də ölkə daxilindəki pul axınlarının dəyişməsi ilə bağlı ola bilər.
Əsas istiqamətlər üzrə dinamika
Ənənəvi olaraq Azərbaycandan pul köçürmələrinin əsas istiqamətlərindən biri Türkiyə olub. Bu ilin ilk yarısında Türkiyəyə göndərilən vəsaitin həcmi 68,01 milyon dollardan 58,48 milyon dollara düşüb. Bu, təxminən 14% azalma deməkdir və ümumi tendensiyanı təsdiqləyir.
Digər ölkələrə köçürmələrdə də oxşar tendensiya müşahidə olunur. Rusiya, Gürcüstan və digər MDB ölkələrinə göndərilən vəsaitlərdə də azalma qeydə alınıb. Mütəxəssislər bunu bir neçə amillə izah edirlər: qlobal iqtisadi yavaşlama, ölkədaxili gəlirlərin azalması və rəqəmsal ödəniş sistemlərinin inkişafı.
Rəqəmsal köçürmələrin rolu
Azalmanın bir səbəbi də rəqəmsal pul köçürmə xidmətlərinin genişlənməsidir. İndi bir çox istifadəçi ənənəvi bank köçürmələri əvəzinə mobil tətbiqlər və onlayn platformalar vasitəsilə pul göndərməyə üstünlük verir. Bu isə statistikada ənənəvi köçürmə kanallarının payının azalmasına gətirib çıxarır.
Digər tərəfdən, elektron ticarətin inkişafı ilə xarici platformalardan alış-veriş zamanı ödənişlər də pul köçürməsi kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin bu cür əməliyyatlar adətən ayrı kateqoriyada uçota alınır.
Mərkəzi Bankın məlumatları göstərir ki, xaricdən Azərbaycana gələn pul köçürmələri də azalma tendensiyası nümayiş etdirir. Bu, həm neft qiymətlərindəki dalğalanmalar, həm də xarici ölkələrdə çalışan azərbaycanlıların gəlirlərindəki dəyişikliklərlə bağlı ola bilər.
Ümumilikdə, pul köçürmələrinin azalması ölkənin maliyyə sektorunda müəyyən tənzimləmə tələb edir. Banklar və ödəniş sistemləri bu tendensiyaya uyğunlaşmaq üçün yeni xidmətlər təklif etməli, rəqəmsal həllərə daha çox investisiya yönəltməlidir.
Mənbə: banker.az
