Avropa İttifaqının MiCA (Markets in Crypto-Assets) tənzimləməsi üzrə keçid dövrü başa çatıb və bu, kripto aktivlər bazarında yeni dövrün başlanğıcını qoyur. MiCA, Avropa İttifaqında kriptovalyutaların tənzimlənməsi üçün ilk vahid hüquqi çərçivədir və onun tam tətbiqi ilə bağlı bir sıra problemlər yaranıb. Xüsusilə, qaydaların müxtəlif üzv ölkələrdə fərqli şəkildə tətbiq edilməsi, şirkətlərin lisenziyalaşdırma proseslərində çətinliklər və istehlakçıların qorunması ilə bağlı suallar gündəmə gəlib.
MiCA-nın əsas tələbləri və tətbiq çətinlikləri
MiCA, kripto aktivlər bazarında fəaliyyət göstərən şirkətlərə vahid lisenziya sistemi təqdim edir və bu, onların bütün Avropa İttifaqında fəaliyyət göstərməsinə imkan yaradır. Lakin keçid dövrünün başa çatması ilə birlikdə, milli tənzimləyici orqanların qaydaları fərqli şərh etməsi və tətbiq etməsi səbəbindən şirkətlər üçün qeyri-müəyyənlik yaranıb. Məsələn, bəzi ölkələrdə stablecoin-lərin (sabit valyutaların) emissiyasına dair tələblər fərqli ola bilər. Bu da beynəlxalq şirkətlərin Avropa bazarına girişini çətinləşdirir.
MiCA-nın tətbiqi ilə bağlı ən böyük problemlərdən biri, kiçik və orta ölçülü kripto şirkətlərinin yeni qaydalara uyğunlaşmaq üçün kifayət qədər resursa malik olmamasıdır. Lisenziyalaşdırma prosesi uzun və bahalıdır, bu da bəzi şirkətlərin bazardan çıxmasına səbəb ola bilər. Digər tərəfdən, istehlakçıların qorunması ilə bağlı tələblər, xüsusilə də kripto aktivlərin reklamı və marketinqi ilə bağlı qaydalar, şirkətlərin marketinq strategiyalarını yenidən nəzərdən keçirməsini tələb edir.
MiCA-nın tətbiqi ilə bağlı daha bir mühüm məqam, kripto aktivlər bazarında fəaliyyət göstərən qlobal oyunçuların Avropa İttifaqına olan marağının azalmasıdır. Bəzi iri kripto birjaları və şirkətlər, qaydaların həddindən artıq sərt olması səbəbindən Avropa bazarından çıxmaq qərarına gəliblər. Bu da Avropa İttifaqının kripto sahəsində innovasiyaların mərkəzi olmaq hədəfinə ziddir.
Bütün bu problemlərə baxmayaraq, MiCA-nın uzunmüddətli perspektivdə kripto bazarına müsbət təsir göstərəcəyi gözlənilir. Vahid tənzimləmə çərçivəsi, investorların etimadını artıracaq və kripto aktivlər bazarının institusional səviyyədə inkişafına şərait yaradacaq. Lakin bunun üçün Avropa İttifaqının üzv ölkələri arasında daha sıx əməkdaşlıq və qaydaların vahid şəkildə tətbiq edilməsi vacibdir.
Azərbaycan üçün də MiCA-nın tətbiqi əhəmiyyətlidir, çünki ölkənin kripto bazarı hələ inkişaf mərhələsindədir və beynəlxalq təcrübələrin öyrənilməsi faydalı ola bilər. MiCA-nın tətbiqi ilə bağlı yaşanan problemlər, Azərbaycanın öz kripto tənzimləmə çərçivəsini qurarkən nəzərə ala biləcəyi vacib dərslərdir.
Mənbə: coindesk.com
