Son dörd ildə ABŞ-nin enerji iqtisadiyyatının ənənəvi mərkəzi sayılan Dallas ölkənin məlumat mərkəzləri sənayesinin əsas qovşağına çevrilib. Bu dəyişikliyin arxasında ucuz torpaq sahələri, əlverişli tənzimləmə mühiti, çevik əmək bazarı, inkişaf etmiş nəqliyyat infrastrukturu və elektrik şəbəkələrinə çıxış imkanları dayanır. Hazırda bu böyük şəhərdə təxminən 125 məlumat mərkəzi fəaliyyət göstərir, daha 19 obyekt tikilir, 53 obyektin isə layihələndirilməsi davam edir. Bu göstəricilər süni intellekt bumunun real iqtisadiyyata necə təsir etdiyini əyani şəkildə nümayiş etdirir.
Süni intellekt infrastrukturuna investisiyaların artımı
Süni intellekt modellərinin öyrədilməsi və işlədilməsi üçün külli miqdarda hesablama gücü tələb olunur. Bu tələb məlumat mərkəzlərinin genişlənməsinə səbəb olur və enerji istehlakını sürətlə artırır. Dallas kimi şəhərlər elektrik şəbəkəsinə çıxış, soyutma imkanları və geniş torpaq ehtiyatı sayəsində bu investisiyaları cəlb edir. Ekspertlər qeyd edirlər ki, məlumat mərkəzləri təkcə texnoloji deyil, həm də enerji və daşınmaz əmlak bazarına ciddi təsir göstərən iqtisadi aktora çevrilib.
Digər tərəfdən, bu sürətli böyümə müəyyən problemləri də gündəmə gətirir. Elektrik şəbəkəsinə artan yük, su istehlakı və yerli icmaların narahatlığı müzakirə mövzusuna çevrilib. Bəzi bölgələrdə məlumat mərkəzlərinin enerji təchizatı ilə bağlı məhdudiyyətlər yaranır, bu da yeni layihələrin vaxtına və dəyərinə təsir edir.
Azərbaycan və regional bazar üçün çıxarışlar
Qlobal süni intellekt infrastrukturunun cəmləşməsi digər regionlar üçün də imkanlar yaradır. Azərbaycanda da məlumat mərkəzləri və bulud xidmətlərinə maraq artır. Rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı üçün enerji resursları, o cümlədən bərpa olunan enerji mənbələri ilə məlumat mərkəzlərinin inteqrasiyası strateji əhəmiyyət kəsb edir. Ekspertlər hesab edirlər ki, ölkə öz enerji potensialından istifadə edərək regional süni intellekt infrastruktur mərkəzinə çevrilmək şansına malikdir.
Bununla yanaşı, süni intellekt bumunun “qurbanları” da var. Kiçik şirkətlər yüksək hesablama xərcləri ilə üzləşir, bəzi ənənəvi sənayelər isə kadr çatışmazlığı yaşayır. Bu balanssızlıq gələcəkdə tənzimləyici müdaxilələri və dövlət dəstəyi proqramlarını zəruri edə bilər.
Mənbə: banker.az
