Rusiyada sosial kommersiya bazarının 2027-ci ildə iki dəfə artacağı proqnozlaşdırılır. RAEC-in qiymətləndirməsinə görə, sosial şəbəkələr üzərindən ticarətin həcmi sürətlə genişlənir və bu tendensiya e-ticarət sektorunda ənənəvi marketplace modellərinə ciddi rəqabət yaradır. Proqnoz Ozon-un VKontakte ilə birgə layihəsinin nəticələri ilə birlikdə açıqlanıb.
Sosial kommersiya — yəni məhsulların sosial şəbəkələr vasitəsilə birbaşa satışı — son illərdə qlobal miqyasda sürətlə böyüyən seqmentdir. Çin, Cənub-Şərqi Asiya və ABŞ-da bu model artıq yetkin mərhələyə çatıb. Rusiya bazarında isə sosial kommersiya hələ də inkişaf mərhələsindədir, lakin artım tempi diqqət çəkicidir.
Ozon və VKontakte tərəfdaşlığı
Ozon-un VKontakte ilə birgə layihəsi sosial kommersiya modelinin praktik tətbiqinə nümunədir. Bu tərəfdaşlıq çərçivəsində istifadəçilər sosial şəbəkə daxilində məhsul kəşf edə, seçə və ala bilirlər. Belə yanaşma satın alma yolunu qısaldır: istifadəçi marketplace-ə keçmədən birbaşa sosial şəbəkədə alış-veriş edir.
Bu modelin uğuru bir neçə amildən asılıdır. Birincisi, tövsiyə alqoritmləri: sosial şəbəkələr istifadəçi davranışı haqqında zəngin məlumata malikdir və bu məlumat fərdiləşdirilmiş məhsul təklifləri yaratmağa imkan verir. İkincisi, ödəniş infrastrukturu: sosial şəbəkə daxilində təhlükəsiz və rahat ödəniş imkanı olmadan bu model işləmir. Üçüncüsü, logistika: sifarişin sürətli çatdırılması müştəri təcrübəsinin kritik hissəsidir.
Marketplace-lər üçün rəqabət təzyiqi
Sosial kommersiyanın böyüməsi ənənəvi marketplace platformaları üçün həm imkan, həm də təhlükə yaradır. Bir tərəfdən, marketplace-lər sosial şəbəkələrlə tərəfdaşlıq quraraq yeni müştəri axını əldə edə bilər. Digər tərəfdən, sosial şəbəkələr özləri ticarət platformasına çevrilərsə, marketplace-lər vasitəçi rolunu itirə bilər.
Rusiya bazarında bu rəqabət xüsusilə maraqlıdır, çünki həm Ozon, həm də Wildberries kimi iri yerli platformalar, həm də VKontakte kimi sosial şəbəkələr eyni istifadəçi bazası uğrunda yarışır. Proqnozlaşdırılan ikiqat artım göstərir ki, bazar hələ də kifayət qədər böyümə potensialına malikdir və oyunçular arasında pay bölgüsü hələ sona çatmayıb.
Azərbaycan üçün nümunə
Azərbaycanda sosial kommersiya hələ formalaşma mərhələsindədir, lakin sosial şəbəkələrin geniş istifadəsi bu model üçün əlverişli zəmin yaradır. Instagram və Facebook üzərindən kiçik bizneslərin satış fəaliyyəti artıq geniş yayılıb, lakin bu proses çox vaxt sistemləşdirilməmiş şəkildə həyata keçirilir.
Rusiya təcrübəsi göstərir ki, sosial şəbəkə ilə marketplace inteqrasiyası bu sahədə ciddi artım yarada bilər. Yerli e-ticarət platformaları üçün sosial şəbəkələrlə tərəfdaşlıq yeni müştəri seqmentlərinə çıxış imkanı verə bilər. Eyni zamanda, ödəniş infrastrukturunun və logistikanın inkişafı bu modelin genişlənməsi üçün əsas şərt olaraq qalır.
Qlobal tendensiyalar göstərir ki, sosial kommersiya gələcəkdə e-ticarətin ayrılmaz hissəsinə çevriləcək. Azərbaycan bazarının bu prosesdən kənarda qalmaması üçün həm platformalar, həm də kiçik bizneslər yeni satış kanallarını ciddi şəkildə qiymətləndirməlidir.
Mənbə: sostav.ru



