Son illərdə Qazaxıstanda rəqəmsal ticarət sürətli və köklü dəyişikliklər yaşayır. İstehlakçıların alış-veriş vərdişləri və şirkətlərin biznes aparma tərzi dəyişdikcə, ölkənin e-ticarət ekosistemi 2020-ci ildən bəri 7 dəfə böyüyərək regionun ən dinamik bazarlarından birinə çevrilib.
Qazaxıstanın Ticarət və İntegrasiya Nazirliyinin Daxili Ticarətin İnkişafı Departamentinin direktoru Ansar Orazaliyev dekabrın 1-də keçirilən brifinqdə bildirdi ki, bu sürətli artım qlobal tendensiyalarla paralel gedir. Orazaliyevin sözlərinə görə, hazırda dünya əhalisinin təxminən üçdə biri onlayn alış-veriş edir və bu dinamika Qazaxıstanda da aydın şəkildə müşahidə olunur.
Qazaxıstanın 6,3 trilyon dollarlıq qlobal bazardakı payı artır
Beynəlxalq araşdırmalara əsasən, qlobal e-ticarət bazarı 2024-cü ildə 6,3 trilyon dollara çatıb. Proqnozlar 2025-ci ildə də güclü artımın davam edəcəyini və bazarın 7 trilyon dollara yaxınlaşacağını göstərir. Sİ əsaslı fərdiləşdirmə, avtomatizasiya və logistika innovasiyaları qlobal ticarətin quruluşunu dəyişdirir — bu transformasiya Qazaxıstanda da özünü qabarıq göstərir.
Qazaxıstanın hədəfi: 2029-a qədər e-ticarətdə 18,5% pay
Qazaxıstanda e-ticarət artıq ümumi pərakəndə ticarətin əhəmiyyətli hissəsinə çevrilib. 2024-cü ildə onlayn alış-verişin həcmi 3,2 trilyon tenqeyə (təxminən 6 milyard dollar) çatıb və ümumi pərakəndə ticarətin 14,1%-ni təşkil edib. Dövlətin hədəfi bu payı 2025-in sonunadək 15%-ə, 2029-cu ilədək isə 18,5%-ə çatdırmaqdır.
İstehlakçı davranışları da daha aydın formalaşır:
- Elektronika, mobil telefonlar və yüngül sənaye məhsulları onlayn satışların 60%-dən çoxunu təşkil edir.
- Ərzaq və gündəlik istehlak mallarında güclü artım müşahidə olunur.
- Xüsusilə böyük şəhərlərdə e-grocery xidmətlərinə tələbat iki rəqəmli faizlərlə artır.
Süni intellekt və rəqəmsal platformalar ticarəti dəyişir
Sektoru irəli aparan əsas qüvvə texnoloji innovasiyalardır.
- Sİ əsaslı tövsiyə sistemləri daha fərdi alış-veriş təcrübəsi yaradır.
- Avtomatlaşdırılmış və təkmilləşdirilmiş logistika həlləri çatdırılma sürətini artırır.
- Yerli marketplace-lərin infrastruktur yatırımları bizneslərin rəqəmsallaşmasını sürətləndirir.
Pərakəndə ticarətin yeni mühərriki: rəqəmsallaşma
Mütəxəssislər hesab edir ki, yaxın illərdə Qazaxıstan pərakəndə sektorunda ən güclü artım məhz rəqəmsal kanallarda olacaq. İnternetə çıxışın genişlənməsi, gənclərin onlayn alış-verişə yüksək marağı və dövlətin e-ticarətə dəstək verən siyasəti bu inkişafı gücləndirir.
Qazaxıstan təkcə istehlakçı vərdişlərinin dəyişməsini yaşamır — ölkə ticarətin ümumi quruluşunda yeni rəqəmsal dövrün əsasını qoyur və Mərkəzi Asiyanın ən sürətlə böyüyən e-ticarət mərkəzlərindən birinə çevrilir.
