2026-cı ilin avqust ayının 1-nə Azərbaycanda vaxtı keçmiş kreditlərin həcmi 723 milyon manata çatıb. Bu, son 1 ildə 37% artım deməkdir. Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) açıqladığı göstəricilərə görə, iyulun 1-nə bu rəqəm 719.3 milyon manat olub ki, bu da aylıq müqayisədə 0.5% artım deməkdir.
Problemli kreditlərin artımı bank sektorunun risk profilinə təsir göstərir. AMB-nin hesabatına əsasən, vaxtı keçmiş kreditlər üzrə əsas risk faktorları iqtisadi qeyri-müəyyənlik, inflyasiya təzyiqləri və bəzi sektorlarda borcalanların maliyyə vəziyyətinin pisləşməsidir. Ekspertlər qeyd edir ki, problemli kreditlərin həcmindəki artım bankların ehtiyatlarını artırmaq məcburiyyətində qalmasına səbəb ola bilər.
Bank sektoruna təsiri
Problemli kreditlərin artması bankların mənfəətliliyinə və kapital adekvatlığına təzyiq göstərir. Azərbaycan bankları AMB-nin tələblərinə uyğun olaraq problemli aktivlər üzrə ehtiyatlar yaradır. Bu ilin əvvəlindən bəzi banklar kredit portfellərini yenidən qiymətləndirərək riskləri azaltmağa çalışır. Bununla belə, problemli kreditlərin ümumi kredit portfelinə nisbəti hələ də kritik həddə deyil, lakin tendensiya diqqət tələb edir.
Mərkəzi Bankın məlumatına görə, ölkədə fəaliyyət göstərən 21 bankın ümumi kredit portfeli 30 milyard manatdan çoxdur. Problemli kreditlərin payı təxminən 2.4% təşkil edir ki, bu da beynəlxalq standartlarla müqayisədə məqbul səviyyədir. Lakin son bir ildəki 37%-lik artım, xüsusilə istehlak və kiçik biznes kreditlərində risklərin artdığını göstərir.
Banker.az-ın məlumatına görə, problemli kreditlərlə bağlı vəziyyət bankların kredit siyasətinə yenidən baxmasına səbəb ola bilər. Bəzi banklar artıq yeni kreditlərin verilməsində daha seçici davranır, yüksək riskli borcalanlar üçün tələbləri sərtləşdirir.
Ümumilikdə, problemli kreditlərin artımı iqtisadi aktivliyin yavaşlaması və məşğulluq səviyyəsindəki dəyişikliklərlə əlaqələndirilir. Ekspertlər proqnozlaşdırır ki, ilin sonuna qədər bu göstərici daha da arta bilər, xüsusilə də makroiqtisadi vəziyyət pisləşərsə.
Azərbaycan Mərkəzi Bankı problemli kreditlərlə mübarizə məqsədilə bir sıra tədbirlər görür, o cümlədən restrukturizasiya mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi və banklara risklərin idarə edilməsi üzrə tövsiyələr verir. Bununla belə, bank sektorunun dayanıqlığı üçün iqtisadi diversifikasiya və biznes mühitinin yaxşılaşdırılması vacib amillərdir.
Mənbə: banker.az
