Qlobal bazarda “Azeri Light” markalı Azərbaycan xam neftinin 1 barelinin qiymətinin 10 ABŞ dolları yüksəlməsi ölkənin cari əməliyyat balansının (CƏB) illik profisitini 1,2 milyard ABŞ dolları artırır. Təbii qazın hər 1 000 kubmetrinin 50 ABŞ dolları bahalaşması isə təqribən 900 milyon ABŞ dolları əlavə profisitə yol açır. Bunu Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) sədri Taleh Kazımov bildirib.
Enerji qiymətlərinin makroiqtisadi təsiri
Bu rəqəmlər ölkə iqtisadiyyatının enerji ixracından asılılığını bir daha nümayiş etdirir. Neft və qaz gəlirləri büdcə gəlirlərinin əsas hissəsini təşkil edir və cari əməliyyat balansının profisitini formalaşdırır. Enerji qiymətlərindəki hər dalğalanma ölkənin valyuta ehtiyatlarına, manatın məzənnəsinə və makroiqtisadi sabitliyə birbaşa təsir göstərir.
AMB rəhbərinin açıqlamasına görə, neft-qaz ixracından asılılığı azaltmaq üçün qeyri-neft sektorunun inkişafı və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi davam etdirilir. Lakin qısa və orta müddətdə enerji amili dövlət maliyyəsi üçün həlledici rol oynamaqda qalır.
Bank sektoru və valyuta bazarları üçün nəticələr
Neft-qaz gəlirlərinin artması banklar üçün likvidlik şəraitini yaxşılaşdırır. Dövlət büdcəsinə daxil olan əlavə vəsaitlər bank sistemində depozit bazasını genişləndirə, kredit imkanlarını artıra bilər. Eyni zamanda, güclü cari balans manata dəstək verir və idxal inflyasiyasını cilovlayır.
Ekspertlər hesab edirlər ki, enerji qiymətlərinin yüksək qalması halında AMB-nin pul siyasətində manevr imkanları genişlənir. Bu isə faiz dərəcələrinin idarə edilməsində və inflyasiya hədəflərinə nail olmaqda çeviklik yaradır. Bununla belə, qiymətlərin kəskin düşməsi ssenarisi də risk amili kimi nəzərə alınmalıdır.
Mənbə: banker.az
