Meta şirkəti veb-skrapinq və süni intellekt modellərinin öyrədilməsi ilə bağlı narahatlıq doğuran bəzi şərtləri istifadəçi müqaviləsindən çıxarıb. Şirkətin nümayəndəsinin sözlərinə görə, bu dəyişiklik Meta-nın internetdə məlumat toplama üsullarında heç bir yenilik demək deyil və yalnız hüquqi mətnin dəqiqləşdirilməsi xarakteri daşıyır. Bununla belə, ekspertlər hesab edirlər ki, məsələ sadəcə redaktə deyil — böyük texnologiya şirkətlərinin açıq internet məzmunundan süni intellekt təlimi üçün istifadəsi ətrafında qlobal müzakirələr getdikcə kəskinləşir.
Skrapinq və müəllif hüququ mübahisəsinin fonu
Son illərdə aparıcı süni intellekt şirkətləri modellərini öyrətmək üçün milyardlarla səhifə açıq veb-məzmunundan istifadə edib. Bu proses nəşriyyatlar, bloqerlər və məzmun yaradıcıları tərəfindən ciddi tənqidə məruz qalır: onlar iddia edirlər ki, məlumatları razılıq olmadan toplamaq həm müəllif hüquqlarını pozur, həm də rəqabət mühitini ədalətsiz hala gətirir. Meta-nın şərtlər mətnindəki dəyişiklik məhz bu həssas nöqtəyə toxunduğu üçün geniş əks-səda doğurub.
Şirkət bildirir ki, istifadəçi məlumatlarının emalı qaydaları dəyişməyib və istifadəçilərin hüquqları qorunur. Lakin tənqidçilər hesab edirlər ki, şərtlərin sadələşdirilməsi şəffaflığı azaldır və istifadəçilərin öz məzmununun süni intellekt təlimində necə istifadə olunduğunu anlamasını çətinləşdirir. Bu yanaşma süni intellekt sahəsində tənzimləmə ilə bağlı beynəlxalq debatın bir hissəsinə çevrilib.
Sektor üçün nəticələr
Avropa İttifaqının Süni İntellekt Aktı və ABŞ-da davam edən məhkəmə işləri məzmun sahibləri ilə texnologiya nəhəngləri arasında münasibətləri yenidən formalaşdırır. Meta kimi platformalar üçün əsas problem tarazlıqdır: bir tərəfdən model keyfiyyətini qorumaq üçün geniş məlumat bazası lazımdır, digər tərəfdən hüquqi riskləri və ictimai etimadı idarə etmək vacibdir. Ekspertlər proqnozlaşdırır ki, yaxın dövrdə şirkətlər məlumat mənbələri ilə lisenziya müqavilələri bağlamağa, eləcə də robots.txt və oxşar texniki mexanizmlərlə skrapinqə nəzarəti gücləndirməyə məcbur olacaq. Azərbaycan bazarı üçün bu tendensiya onu göstərir ki, yerli məzmun platformaları da süni intellekt təlimi üçün məlumatların istifadəsi qaydalarını əvvəlcədən müəyyənləşdirməlidir.
Meta-nın addımı süni intellekt dövründə açıq internetin gələcəyi ilə bağlı daha geniş sual doğurur: məzmun kimə məxsusdur və ondan kim, hansı şərtlərlə istifadə edə bilər? Bu sualın cavabı həm qanunvericilikdə, həm də texnoloji standartlarda formalaşacaq.
Mənbə: techcrunch.com
