Azərbaycan manatının nominal effektiv məzənnəsi 2026-cı ilin avqustunda əvvəlki ayla müqayisədə dəyişməyərək 104,9 səviyyəsində qalıb. Ötən ilin avqustu ilə müqayisədə isə indeks 102,7-dən 104,9-a yüksəlib. Bu, manatın əsas ticarət tərəfdaşlarının valyutalarından ibarət səbətə qarşı nominal effektiv məzənnəsinin təxminən 2,1% möhkəmlənməsi deməkdir. İlin əvvəlindən artım isə 2,3% təşkil edib.
Məzənnə sabitliyinin makroiqtisadi əhəmiyyəti
Nominal effektiv məzənnə indeksi ölkənin ixrac rəqabət qabiliyyətini və idxal qiymətlərinə təsirini qiymətləndirmək üçün mühüm göstəricidir. Manatın möhkəmlənməsi idxal olunan malların qiymətlərini nisbətən aşağı saxlayır və inflyasiya təzyiqini zəiflədir. Eyni zamanda ixracçılar üçün müəyyən çətinliklər yarada bilər, çünki onların məhsulları xarici bazarlarda nisbətən bahalaşır.
Azərbaycan Mərkəzi Bankı tərəfindən açıqlanan məlumata görə, qeyri-neft sektorunun inkişafı və valyuta bazarında tələb-təklif balansı manatın sabitliyini dəstəkləyən əsas amillərdir. Bank sektoru üzrə valyuta əməliyyatlarının həcmi də məzənnə dinamikasına təsir göstərir.
İxrac və idxala təsiri
Manatın möhkəmlənməsi istehlak mallarının idxalını ucuzlaşdırır və əhalinin alıcılıq qabiliyyətini artırır. Lakin yerli istehsalçılar üçün rəqabət mühiti sərtləşir. Bu kontekstdə e-ticarət platformaları üçün xarici bazarlardan mal gətirilməsi nisbətən sərfəli ola bilər.
Valyuta məzənnəsinin sabitliyi investisiya mühitinin proqnozlaşdırıla bilənliyini artırır və xarici investorların qərar qəbulunu asanlaşdırır. Uzunmüddətli perspektivdə məzənnə sabitliyi ölkənin maliyyə sisteminə etimadın qorunmasında əsas rol oynayır.
Mənbə: banker.az
