Azərbaycanda kredit kartlarının sayı azalmağa davam edir və 2026-cı ilin avqustun sonuna olan məlumata görə 2 milyon 22 min ədədə düşüb. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 91 min ədəd və ya 4,3% azalma deməkdir. Ümumi ödəniş kartlarının sayı artdığı halda kredit kartlarında geriləmə müşahidə olunur.
Azalmanın əsas səbəbi kimi Azərbaycan Mərkəzi Bankının ötən ildən tətbiq etdiyi borclanma məhdudiyyətləri göstərilir. Tənzimləyici orqan istehlak kreditləşməsində artan riskləri nəzərə alaraq banklar üçün daha sərt kapital və likvidlik tələbləri müəyyən edib. Bu tədbirlər kredit kartı verilişinin həcminə birbaşa təsir göstərib.
Faiz dərəcələrinin artması
Kredit kartları üzrə faiz dərəcələri 27% səviyyəsinə çatıb ki, bu da istehlakçılar üçün borclanmanı əhəmiyyətli dərəcədə bahalaşdırır. Yüksək faiz dərəcələri həm yeni kart alışlarını azaldır, həm də mövcud borcluların öhdəliklərini yerinə yetirməsini çətinləşdirir.
Bank sektoru üçün bu vəziyyət ikili xarakter daşıyır. Bir tərəfdən kredit portfelinin keyfiyyəti yaxşılaşır və problemli kreditlərin payı azalır, digər tərəfdən kart məhsullarından əldə edilən gəlirlər azalır. Banklar bu mühitdə daha ehtiyatlı kredit siyasəti yürüdür və müştəri seqmentasiyasına daha çox diqqət yetirirlər.
İstehlakçı davranışında dəyişikliklər
Kredit kartlarının sayının azalması istehlakçıların borclanma davranışında dəyişiklikləri əks etdirir. Yüksək faiz mühitində istehlakçılar debet kartlara və öz vəsaitlərinə daha çox üstünlük verirlər. Bu tendensiya rəqəmsal ödənişlərin artması ilə paralel gedir.
Bank sektoru üçün bu proses yeni məhsul və xidmətlərin inkişafını tələb edir. Banklar kredit kartlarına alternativ olaraq hissə-hissə ödəniş, rəqəmsal kredit xətləri və digər çevik maliyyə həlləri təklif etməyə başlayır.
Ekspertlər hesab edir ki, yaxın dövrlərdə kredit kartı bazarında sabitləşmə gözlənilir, lakin faiz dərəcələrinin aşağı düşməsi üçün makroiqtisadi şəraitin yaxşılaşması tələb olunur.
Mənbə: banker.az
