Afrika qitəsində rəqəmsal iqtisadiyyat sürətlə inkişaf edir. Keniyada mobil pul, e-ticarət, rəqəmsal kreditləşmə və süni intellektlə təchiz edilmiş dövlət xidmətləri milyonlarla ilk dəfə istifadəçini cəlb edir. Lakin bu sistemlərin davamlı uğuru, insanların rəqəmsal platformaların təhlükəsiz, etibarlı və şəxsi məlumatlarını qoruyan olduğuna inanmasından asılıdır. Fırıldaqçılıq, məlumat sızması və tənzimləmə boşluqları bu etibarı sarsıda bilər.
Etibarın rolu
Keniyada rəqəmsal iqtisadiyyatın əsasını mobil pul xidmətləri təşkil edir. M-Pesa kimi platformalar milyonlarla insanı bank xidmətləri ilə tanış edib. Lakin bu platformalara qarşı etibar olmadan istifadəçilər real pul vəsaitlərini rəqəmsal mühitə köçürməkdən çəkinirlər. Keniya hökuməti və tənzimləyici qurumlar bu etibarı qorumaq üçün məlumat təhlükəsizliyi qanunlarını sərtləşdirir.
Eyni zamanda, e-ticarət sektoru da böyüməyə davam edir. Onlayn alış-veriş platformaları istifadəçilərə rahatlıq təklif etsə də, ödəniş təhlükəsizliyi və məhsulun keyfiyyəti ilə bağlı narahatlıqlar mövcuddur. Bu narahatlıqları aradan qaldırmaq üçün şirkətlər şəffaf qaytarma siyasətləri və etibarlı ödəniş keçidləri tətbiq edir.
Azərbaycan üçün dərslər
Keniya təcrübəsi göstərir ki, rəqəmsal iqtisadiyyatın uğuru texnoloji infrastrukturdan daha çox istifadəçi etibarına əsaslanır. Azərbaycanda da e-ticarət və rəqəmsal maliyyə xidmətləri sürətlə inkişaf edir. Banklar, fintech şirkətləri və marketplace-lər istifadəçi məlumatlarının qorunmasına daha çox diqqət ayırmalıdır. Fırıldaqçılıq hallarının azaldılması və tənzimləmə çərçivəsinin gücləndirilməsi yerli rəqəmsal iqtisadiyyatın davamlı böyüməsi üçün vacibdir.
Nəticə olaraq, Keniyanın rəqəmsal iqtisadiyyatında etibar əsas valyutadır. Bu yanaşma, Azərbaycan da daxil olmaqla, bir çox inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün yol xəritəsi ola bilər.
Mənbə: worldef.com
