Google Quantum AI şirkəti Willow kvant prosessorunda səhvlərin sayını təxminən 40 dəfə azaltmağa imkan verən ‘sehrli vəziyyətlərin yetişdirilməsi’ (magic state cultivation) texnologiyasını nümayiş etdirib. Bu nailiyyət süni intellekt və kvant hesablamaları sahəsində praktik kvant kompüterlərinin yaradılması istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirilir. Araşdırmanın nəticələri nüfuzlu Science jurnalında dərc olunub.
Kvant hesablamalarının əsas problemi mürəkkəb hesablamaları yerinə yetirmək üçün kvant kompüterlərinin ‘sehrli vəziyyətlər’ kimi tanınan xüsusi kvant vəziyyətlərinə ehtiyac duymasıdır. Bu vəziyyətlərin yaradılması və qorunub saxlanması isə öz növbəsində ciddi səhvlərə səbəb olur. Google-un təqdim etdiyi yeni yanaşma məhz bu problemin həllinə yönəlib və səhvlərin kəskin azaldılmasına imkan verir.
Kvant hesablamalarında səhv problemi və həll yolu
Kvant kompüterləri klassik kompüterlərdən fərqli olaraq kubit adlanan kvant bitlərindən istifadə edir. Kubitlər eyni vaxtda həm 0, həm də 1 vəziyyətində ola bilir, bu da onlara müəyyən tipli hesablamaları misilsiz sürətlə yerinə yetirməyə imkan verir. Lakin kubitlər xarici mühitin ən kiçik təsirlərinə qarşı həssasdır və tez-tez səhvlərə məruz qalır. Məhz bu səbəbdən səhvlərin düzəldilməsi kvant hesablamalarının ən böyük maneələrindən biri olaraq qalır.
Google-un təqdim etdiyi ‘sehrli vəziyyətlərin yetişdirilməsi’ metodu səhvlərin düzəldilməsi prosesini daha səmərəli edir. Şirkətin mütəxəssisləri qeyd edirlər ki, bu texnologiya kvant kompüterlərinin praktik tətbiqi üçün vacib olan etibarlılıq səviyyəsinə çatmağa kömək edəcək.
Sektor üçün nəticələr
Bu yenilik kvant hesablamaları sahəsində fəaliyyət göstərən digər şirkətlər üçün də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. IBM, Microsoft və digər texnologiya nəhəngləri də kvant kompüterlərinin kommersiyalaşdırılması uğrunda rəqabət aparır. Səhvlərin azaldılması kvant kompüterlərinin dərman kəşfindən tutmuş maliyyə modelləşdirməsinə qədər müxtəlif sahələrdə real tətbiqini sürətləndirə bilər.
Ekspertlər hesab edirlər ki, kvant hesablamaları yaxın onillikdə kriptoqrafiya, logistika və süni intellekt sahələrində inqilabi dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Google-un bu nailiyyəti həmin gələcəyə doğru atılan mühüm addım kimi qiymətləndirilir.
Mənbə: banker.az
