Fransada həftəsonu ölkəni bürüyən kütləvi iğtişaşlardan sonra dövlət istiqrazlarının qiyməti aşağı düşüb. Bu barədə ABŞ-ın maliyyə və biznes xəbərləri üzrə ixtisaslaşmış Bloomberg agentliyi məlumat yayıb. Fransada dövlət istiqrazlarının ucuzlaşması investorların siyasi sabitliyə dair narahatlığının artdığını göstərir və avrozonanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatında maliyyə şəraitinin sərtləşməsi riskini ön plana çıxarır.
Agentliyin yazdığına görə, Fransa hökuməti mürəkkəb vəziyyətlə üzləşib. Əhali əlavə maddi dəstək tədbirləri tələb edir. Lakin yüksək dövlət borcu və avrozonada ən böyük büdcə kəsirlərindən biri hökumətin manevr imkanlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdırır. Nəticədə bazarlar Parisin həm sosial tələbləri, həm də maliyyə intizamını eyni vaxtda təmin edə bilməyəcəyindən ehtiyat edir.
İstiqraz bazarında nə baş verir
Dövlət istiqrazlarının qiyməti ilə gəlirlilik arasında tərs mütənasib əlaqə mövcuddur: qiymət düşdükcə gəlirlilik artır. Bu isə hökumətin yeni borclanma xərclərini bahalaşdırır. Fransanın onillik istiqrazlarının gəlirliliyi Almaniyanın analoji istiqrazları ilə müqayisədə genişlənən spred göstərir — bu fərq investorların Fransa riskini nə qədər ciddi qiymətləndirdiyinin ən aydın göstəricisidir.
Maliyyə bazarlarında bu cür spred genişlənməsi adətən bir neçə kanal vasitəsilə iqtisadiyyata təsir edir. Birincisi, dövlətin borclanma xərci artır, bu da büdcə kəsirinin maliyyələşdirilməsini çətinləşdirir. İkincisi, bankların və şirkətlərin borclanma şərtləri dövlət istiqrazlarının gəlirliliyinə bağlı olduğu üçün özəl sektorun kredit xərci də yüksəlir. Üçüncüsü, avronun məzənnəsi və avrozonada inflyasiya gözləntiləri təsirlənə bilər.
Sektor və investorlar üçün nəticələr
Fransız bankları və maliyyə qurumları bu vəziyyətdən ən çox təsirlənən seqmentdir. Onların balansında külli miqdarda dövlət istiqrazı saxlanılır və qiymət düşməsi kapital ehtiyatlarına mənfi təsir göstərir. Eyni zamanda, siyasi qeyri-müəyyənlik şəraitində maliyyə sektorunda etimadın qorunması üçün banklar üzərinə əlavə yük düşür.
Fransa hökumətinin seçim imkanları məhduddur. Vergi artımı sosial gərginliyi daha da alovlandıra bilər, xərclərin azaldılması isə kütləvi etirazlara səbəb olur. Buna görə də investorlar yaxın həftələrdə hökumətin büdcə strategiyası ilə bağlı hər hansı siqnalı diqqətlə izləyəcək. Avropa Mərkəzi Bankının monetar siyasəti də bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir: əgər bazarda maliyyə şəraiti kəskin sərtləşərsə, AMB-nin mövqeyi yenidən müzakirə mövzusuna çevrilə bilər.
Ümumilikdə, Fransada baş verənlər göstərir ki, siyasi hadisələr qısa müddətdə maliyyə bazarlarına birbaşa təsir göstərə bilir. Azərbaycan kontekstində isə bu proses avropalı investorların risk iştahını azaltması və inkişaf etməkdə olan bazarlara kapital axınının istiqamətini dəyişməsi baxımından dolayı əhəmiyyət daşıyır. Fransa kimi böyük iqtisadiyyatda sabitliyin pozulması bütövlükdə avrozonanın iqtisadi perspektivinə təsir edir.
Mənbə: Banker.az
Mənbə: banker.az
