Azərbaycanda 2026-cı ilin üçüncü rübündə istehlak kreditləri üzrə faiz dərəcələrində qarışıq dinamika müşahidə olunub. Mərkəzi Bankın məlumatlarına əsasən, məişət avadanlıqlarının alınması, yaşayış sahəsinin təmiri və digər istehlak məqsədli kreditlər üzrə orta faiz dərəcələri azalıb. Kredit kartları və avtomobil kreditləri üzrə faizlər isə əvvəlki rübün səviyyəsində qalıb.
Sentyabrın 30-na olan məlumata görə, milli valyutada kredit kartı vasitəsilə verilən kreditlərin orta faiz dərəcəsi 27% təşkil edib. Bu göstərici bank sektorunda istehlak kreditləşməsinin qiymətinin hələ də yüksək qaldığını göstərir.
Gələn ay nələr dəyişəcək?
Gələn aydan qüvvəyə minəcək yeni istehlak krediti qaydaları sektorun işinə ciddi təsir göstərə bilər. Tənzimləyici orqanın məqsədi həddindən artıq borclanmanın qarşısını almaq və istehlakçıların maliyyə yükünü optimallaşdırmaqdır. Yeni qaydalar çərçivəsində kreditlərin verilməsi zamanı borcalanın gəlir səviyyəsinin daha ciddi qiymətləndirilməsi gözlənilir.
Ekspertlər hesab edir ki, bu dəyişikliklər qısa müddətdə bəzi bankların kredit portfelində artım tempini azalda bilər. Lakin uzunmüddətli perspektivdə portfelin keyfiyyəti yaxşılaşacaq və problemli kreditlərin payı azalacaq.
İstehlakçılar üçün əsas məqam odur ki, kredit seçimi zamanı yalnız faiz dərəcəsinə deyil, həm də ümumi ödəniş yükünə və müqavilə şərtlərinə diqqət yetirmək lazımdır. Rəqəmsal müqayisə platformaları və fintex həlləri bu prosesi asanlaşdıra bilər.
Bazar iştirakçıları üçün nəticələr
Banklar üçün yeni qaydalar risk modellərinin yenilənməsini və müştəri seqmentləşdirməsinin dəqiqləşdirilməsini tələb edir. Avtomatlaşdırılmış qərar sistemləri, alternativ məlumat mənbələri və süni intellekt əsaslı skorinq modelləri bu kontekstdə daha da əhəmiyyətli olur.
Həmçinin, istehlak kreditləri bazarında rəqabətin qiymət deyil, xidmət keyfiyyəti və sürət istiqamətində dərinləşməsi gözlənilir. Mobil tətbiqlər vasitəsilə sürətli kredit qərarı verən banklar üstünlük qazanacaq.
Bütövlükdə, qaydaların sərtləşməsi sektorun davamlı inkişafına və istehlakçıların hüquqlarının qorunmasına xidmət edir.
Mənbə: banker.az
