Azərbaycanda bankların əhali və digər müştərilərdən nağd ABŞ dolları alışları satışları 536,1 milyon dollar üstələyib. Bu göstərici dollar üzrə təklifin tələb üzərində üstünlüyünün bir ildə təxminən 5 dəfə artdığını göstərir və ölkədə valyuta bazarında ciddi struktur dəyişikliyinə işarə edir.
Azərbaycan Mərkəzi Bankının rəsmi statistikasına əsasən, 2026-cı ilin yanvar–avqust aylarında bankların əhalidən və digər müştərilərdən nağd dollar alışları satışları 536,1 milyon dollar üstələyib. Ötən ilin eyni dövründə bu fərq cəmi 108 milyon dollar idi. Beləliklə, sözügedən göstərici bir ildə təqribən beş dəfə artıb.
Valyuta bazarında nə baş verir?
Mütəxəssislərin fikrincə, nağd dollar təklifinin kəskin artması bir neçə amillə bağlıdır. İlk növbədə, əhalinin əmanətlərini manatla saxlamaq əvəzinə dollar formasında banklara yerləşdirmə meyli güclənir. Digər tərəfdən, xarici valyuta qazancı olan vətəndaşların və biznes subyektlərinin vəsaitlərini rəsmi bank kanallarına yönəltməsi müşahidə olunur.
Bundan əlavə, son illərdə regionda artan iqtisadi aktivlik, xüsusilə turizm və xidmət sektorunda nağd dollar dövriyyəsinin genişlənməsi banklara daxil olan valyuta həcmini artırıb. Bank sektorunun likvidlik göstəriciləri üçün bu tendensiya müəyyən sabitlik yaradır.
Bank sektoru üçün nəticələr
Dollar təklifinin artması bankların valyuta mövqeyinə və məzənnə siyasətinə birbaşa təsir göstərir. Banklar daxil olan nağd dolları yenidən bazara çıxarmaq və ya xarici öhdəliklərin ödənilməsində istifadə etmək imkanı əldə edir. Bu isə milli valyutanın məzənnəsinə təzyiqi azaldan amil kimi qiymətləndirilir.
Ekspertlər hesab edir ki, əgər bu tendensiya davam edərsə, yaxın rüblərdə bankların xarici valyuta ehtiyatları və əhalinin dollar əmanətlərinin həcmi daha da arta bilər. Bununla yanaşı, monetar hakimiyyətin valyuta bazarına müdaxilə ehtiyacı azala bilər ki, bu da makroiqtisadi sabitlik baxımından müsbət siqnaldır.
Analitiklər xatırladırlar ki, oxşar tendensiya 2015–2016-cı illərdə də müşahidə olunmuşdu, lakin o dövrdə vəziyyət fərqli ssenari üzrə inkişaf etmişdi. Hazırkı artım daha çox əhalinin maliyyə davranışındakı dəyişiklik və rəsmi kanallara artan etimadla bağlıdır.
Mənbə: Banker.az
Mənbə: banker.az
