Avropa Mərkəzi Bankı (AMB) avrozonada maliyyə sabitliyi üçün risklərin artdığı barədə xəbərdarlıq edib. AMB-nin vitse-prezidenti Boris Vuyçiç noyabr ayı üzrə maliyyə sabitliyi icmalını təqdim edərkən bildirib ki, artan dövlət borcları və süni intellekt infrastrukturunun maliyyələşdirilməsi üçün borclanma bumu bazarları qəfil itkilərə daha həssas edir. Bu xəbərdarlıq banklar və geniş maliyyə sektoru üçün ciddi siqnal kimi qiymətləndirilir.
Geoiqtisadi qeyri-müəyyənlik və borclanma bumu
AMB rəsmisi qeyd edib ki, avrozonanın maliyyə sabitliyi üçün risklər davam edən geoiqtisadi qeyri-müəyyənlik və süni intellekt sahəsindəki sürətli investisiya dalğası ilə bağlıdır. Son illərdə data mərkəzləri, çip istehsalı və hesablama infrastrukturuna yönələn nəhəng investisiyalar bir çox halda borclanma hesabına maliyyələşdirilir. Bu isə həm korporativ, həm də dövlət səviyyəsində borc yükünün artmasına səbəb olur.
AMB-nin hesabatında xüsusilə vurğulanır ki, bazarlar hazırda yüksək qiymətləndirmə səviyyələrində ticarət edir və hər hansı mənfi xəbər və ya gözlənilməz hadisə kəskin düzəlişlərə gətirib çıxara bilər. Belə bir ssenaridə bank sektoru və investisiya fondları ilk növbədə təsirə məruz qalan tərəflər sırasında yer alır.
Süni intellekt bumunun maliyyə təsirləri
Süni intellektə artan maraq süni intellekt sahəsində yeni imkanlar yaratsa da, maliyyə bazarları üçün əlavə risk mənbəyi kimi çıxış edir. Texnologiya şirkətlərinin bazar dəyəri sürətlə artdıqca, bu şirkətlərin borclanma həcmi də paralel şəkildə yüksəlir. AMB hesab edir ki, belə konsentrasiya bazarın dayanıqlılığını azaldır.
Bundan əlavə, avrozona daxilində dövlət borclarının artması hökumətlərin maliyyə manevr imkanlarını məhdudlaşdırır. Faiz dərəcələrinin yüksək qalması şəraitində borc xidmətinin dəyəri artır və bu, büdcə üzərində əlavə təzyiq yaradır.
Sektor üçün nəticələr
AMB-nin xəbərdarlığı banklara və maliyyə institutlarına risklərin idarə edilməsində daha ehtiyatlı olmağı tövsiyə edir. Ekspertlər hesab edir ki, yaxın dövrlərdə kredit standartlarının sərtləşməsi, kapital bufferlərinin artırılması və likvidliyin gücləndirilməsi istiqamətində addımlar atıla bilər.
Azərbaycan baxımından da bu proses dolayı yolla əhəmiyyət kəsb edir. Avropa bazarlarında yaranan qeyri-sabitlik qlobal investisiya axınlarına, valyuta məzənnələrinə və maliyyə institutlarının davranışına təsir göstərə bilər. Yerli fintex və bank ekosistemi üçün xarici bazarlardakı risklərin izlənməsi strateji əhəmiyyət daşıyır.
AMB-nin mövqeyi onu göstərir ki, mərkəzi banklar süni intellekt investisiyalarının maliyyələşdirilməsi modelinə daha diqqətlə yanaşacaq. Növbəti rüblük hesabatlar bu tendensiyanın davam edib-etməyəcəyini göstərəcək.
Mənbə: banker.az



