Amazon şirkəti İndiana ştatındakı keçmiş kömür elektrik stansiyasının ərazisində 12 kiçik nüvə reaktoru tikintisini maliyyələşdirmək üçün X-energy şirkəti ilə yeni müqavilə imzalayıb. Layihə təxminən 1 giqavat elektrik enerjisi istehsal edəcək və şirkətin məlumat mərkəzlərinin enerji tələbatını qarşılamağa yönəlib. Bu, e-ticarət nəhənginin enerji təhlükəsizliyi sahəsində ən ciddi addımlarından biridir.
Süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı məlumat mərkəzlərinin enerji istehlakını kəskin artırıb. Amazon, Microsoft və Google kimi şirkətlər bu tələbatı ödəmək üçün getdikcə daha çox alternativ enerji mənbələrinə yönəlir. Nüvə enerjisi davamlı və karbonsuz olduğu üçün bu şirkətlərin uzunmüddətli strategiyalarında mərkəzi yer tutur.
Kiçik modul reaktorların üstünlükləri
Kiçik modul reaktorlar ənənəvi nüvə stansiyalarına nisbətən daha kiçik ərazilərdə quraşdırıla bilir və tikinti müddəti daha qısadır. Onlar həmçinin daha modul dizayna malikdir ki, bu da genişləndirməni asanlaşdırır. Amazon-un seçdiyi X-energy məhz bu texnologiya üzrə ixtisaslaşan şirkətlərdən biridir.
Layihənin kömür stansiyasının yerində həyata keçirilməsi də simvolik əhəmiyyət daşıyır. Bu, enerji keçidinin konkret nümunəsi kimi qiymətləndirilir: köhnə çirkləndirici infrastruktur təmiz enerji mənbəyi ilə əvəz olunur. Eyni zamanda mövcud elektrik şəbəkəsi infrastrukturundan istifadə etmək mümkün olur.
Bazar və tənzimləmə aspektləri
Nüvə enerjisi layihələri ciddi tənzimləmə tələbləri ilə üzləşir. ABŞ-da Nüvə Tənzimləmə Komissiyası hər bir reaktorun dizaynını və təhlükəsizlik standartlarını ayrıca qiymətləndirir. Bu proses uzun çəkə bilər, lakin Amazon kimi böyük şirkətlərin iştirakı layihənin maliyyə dayanıqlığını təmin edir.
Texnologiya sektorunda nüvə enerjisinə maraq artır. Microsoft keçən il oxşar layihəyə investisiya etdiyini açıqlamışdı, Google isə kiçik reaktorlar üzrə tədqiqatları maliyyələşdirir. Bu rəqabət nüvə texnologiyalarının inkişafını sürətləndirə və xərcləri aşağı sala bilər.
Azərbaycan üçün bu tendensiya enerji təhlükəsizliyi və rəqəmsal infrastruktur baxımından dolayı əhəmiyyət daşıyır. Ölkədə məlumat mərkəzlərinin inkişafı və süni intellekt layihələrinin genişlənməsi enerji tələbatını artırır. Bərpa olunan enerji mənbələri ilə yanaşı, yeni nəsil nüvə texnologiyaları gələcəkdə müzakirə mövzusuna çevrilə bilər.
Mənbə: techcrunch.com
