ABŞ hökuməti federal mülki qurumlara Çinin DeepSeek şirkətinin süni intellekt məhsullarını və onun texnologiyası əsasında qurulmuş üçüncü tərəf xidmətlərini rəsmi sistemlərdən çıxarmağı əmr edib. Qərar milli təhlükəsizlik narahatlıqları ilə əsaslandırılır və bu, süni intellekt sahəsində ABŞ ilə Çin arasındakı rəqabətin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Məlumatı TechCrunch yayıb.
Bu addım süni intellekt bazarında geniş əks-səda doğurub. DeepSeek son aylarda aşağı qiymətə yüksək keyfiyyətli modellər təqdim edərək qlobal diqqəti cəlb etmişdi. Lakin Vaşinqtonun gözündə bu uğur eyni zamanda data təhlükəsizliyi və dövlət sirrinin qorunması baxımından risk mənbəyidir.
Qərarın arxasındakı səbəblər
ABŞ rəsmiləri uzun müddətdir ki, Çin mənşəli süni intellekt xidmətlərinin istifadəçi məlumatlarını xaricə ötürə biləcəyindən narahatdır. Federal qurumların sistemlərində bu cür alətlərin qalması həm kəşfiyyat, həm də kritik infrastruktur baxımından potensial zəiflik yaradır. Yeni əmr çərçivəsində qurumlar yalnız birbaşa DeepSeek məhsullarını deyil, həm də onun modeli üzərində qurulmuş vasitəçi xidmətləri də tədricən dayandırmalı olacaq.
Ekspertlər hesab edir ki, bu qərar digər Qərb ölkələri üçün də presedent yarada bilər. Avropa İttifaqında artıq bəzi dövlət qurumları Çin mənşəli süni intellekt alətlərinin istifadəsinə məhdudiyyətlər tətbiq edib. Beləliklə, qlobal süni intellekt bazarı tədricən bloklara bölünmə riski ilə üzləşir.
Sektor üçün nəticələr
DeepSeek üçün bu, ABŞ bazarına çıxış imkanlarının ciddi şəkildə məhdudlaşması deməkdir. Eyni zamanda, Amerika və Avropa süni intellekt şirkətləri üçün dövlət sektorunda yeni imkanlar yarana bilər. Microsoft, OpenAI və Google kimi oyunçular artıq dövlət qurumları ilə əməkdaşlıq üçün hazır həllər təklif edir.
Azərbaycan baxımından da bu proses maraqlıdır: yerli qurumlar süni intellekt alətləri seçərkən təchizatçının mənşəyi və data emalı qaydalarına daha çox diqqət yetirməli olacaq. Bu isə fintex və dövlət rəqəmsallaşma layihələrində təhlükəsizlik tələblərini ön plana çıxarır.
Mənbə: techcrunch.com
