Asiya İnkişaf Bankının (ADB) açıqladığı yeni proqnozlara görə, Azərbaycanda e-ticarət bazarı qarşıdakı illərdə sürətlə böyüyəcək və 2027-ci ilədək gəlirlərin təxminən iki dəfə artması gözlənilir. Bu göstəricilər Azərbaycanı Mərkəzi Asiya regionunun aparıcı e-ticarət bazarları sırasına daxil edir.
ADB-nin hesablamalarına əsasən, Azərbaycanın e-ticarət gəlirləri 2022-ci ildəki 1,762 milyard ABŞ dollarından 2027-ci ildə təxminən 3,5 milyard dollara yüksələcək. Report agentliyinin ADB məlumatlarına istinadən yaydığı məlumata görə, bu artım internet istifadəsinin genişlənməsi, rəqəmsal ödəniş sistemlərinin tətbiqi və onlayn pərakəndə platformalara çıxışın artması ilə dəstəklənir.
Çin e-ticarət gəlirləri üzrə 2,3 trilyon dollarla liderdir
Bankın təhlilinə görə, bu artım səviyyəsi Azərbaycanı Mərkəzi Asiya Regional İqtisadi Əməkdaşlıq Proqramına (CAREC) daxil olan ölkələr arasında dördüncü yerə çıxaracaq. Həmin dövrdə yalnız Qazaxıstan, Pakistan və Çin daha yüksək e-ticarət gəlirləri əldə edəcək.
ADB məlumatlarına əsasən, Qazaxıstanın e-ticarət gəlirləri təxminən 6 milyard dollara, Pakistanın bazarı isə 8,1 milyard dollara çatacaq. Çin isə təxminən 2,3 trilyon dollar həcmində gəlirlə rəqəmsal ticarətdə qlobal lider mövqeyini qoruyacaq.
Azərbaycanda e-ticarət istifadəçilərinin sayının artacağı gözlənilir
Gəlirlərlə yanaşı, ADB Azərbaycanda e-ticarət istifadəçilərinin artımı ilə bağlı da proqnozlarını açıqlayıb. Bankın qiymətləndirməsinə görə, 2025-ci ildə ölkədə e-ticarət istifadəçilərinin sayı 3,9 milyon nəfərə çatacaq. 2026-cı ildə bu göstəricinin stabil qalacağı, 2027-ci ildə isə 4 milyon nəfərə yüksələcəyi gözlənilir.
Proqnozlar göstərir ki, orta müddətdə yeni istifadəçi artım tempi zəifləyə bilər. Bununla belə, istifadəçi başına xərclərin artması və onlayn məhsul və xidmət çeşidinin genişlənməsi bazarın ümumi böyüməsini dəstəkləməyə davam edəcək. Bu tendensiya, rəqəmsal bazarların yetkinləşdiyi regionlarda müşahidə olunan ümumi nümunələrlə uyğunluq təşkil edir.
CAREC regionunda Azərbaycan e-ticarət gəlirlərinə görə dördüncü yerdə olacaq
ADB-nin proqnozları Azərbaycanın CAREC regionundakı rolunun artdığını da ortaya qoyur. Regional iqtisadi əməkdaşlığı və inkişafı təşviq etməyi hədəfləyən CAREC çərçivəsində Azərbaycanın e-ticarət gəlirləri üzrə dördüncü yerə yüksəlməsi, ölkənin Cənubi Qafqazda formalaşan rəqəmsal ticarət mərkəzi kimi mövqeyini gücləndirəcək.
Bankın təhlilində CAREC ölkələrində e-ticarətin qeyri-bərabər, lakin sürətlənən inkişafına diqqət çəkilir. Çin kimi böyük bazarlar həcmlərə görə üstünlüyü qorusa da, Azərbaycan və Qazaxıstan kimi orta ölçülü iqtisadiyyatlar infrastruktur, logistika və rəqəmsal ödəniş ekosistemlərindəki irəliləyişlər sayəsində ən sürətli nisbi artım tempini göstərəcək.
Azərbaycanda e-ticarət sektoru 4 milyon istifadəçiyə çatacaq
ADB proqnozları e-ticarətin Azərbaycanın ümumi rəqəmsal iqtisadiyyatındakı əhəmiyyətinin artdığını vurğulayır. Onlayn pərakəndə ticarətin böyüməsinin kiçik və orta sahibkarlığı dəstəkləyəcəyi, istehlakçı seçimlərini genişləndirəcəyi və iqtisadiyyatın ənənəvi sahələrdən kənarda şaxələndirilməsinə töhfə verəcəyi gözlənilir.
Bank qeyd edir ki, davamlı artım üçün uyğun tənzimləmə mühiti, sərhədlərarası bağlantılar, logistika və ödəniş sistemlərinə investisiyalar həlledici rol oynayır. Bu amillər e-ticarətin artan həcminin real iqtisadi faydaya çevrilməsi üçün vacib hesab olunur.
Ümumilikdə, Asiya İnkişaf Bankının proqnozlarına görə, 2027-ci ilədək Azərbaycanın e-ticarət bazarı 3,5 milyard dollar gəlirə və 4 milyon istifadəçiyə çataraq CAREC regionunda aparıcı rəqəmsal bazarlardan biri kimi mövqeyini möhkəmləndirəcək.
